Génération  Erasmus

2 μήνες και κάτι από τον επαναπατρισμό. Το σωματικό, καθώς ένα κομμάτι της ψυχής συνεχίζει να ζει κάτω από τον 4εποχές σε 1 μέρα βέλγικο ουρανό , σε μια πόλη στα νοτιοανατολικά της χώρας. Μαζεύεται ακόμα μέχρι το άγριο ξημέρωμα μαζί με τα υπόλοιπα παιδιά γύρω από ένα τραπέζι, κάπου σε μια εστία έξω από την πόλη, για να μιλήσουνε, να πιουν (οι άλλοι όχι εγώ), να κάνουν βλακείες, να τσακωθούν, να γελάσουν. Τριγυρίζει στα στενοσόκακα του LeCarré κάθε Παρασκευή κράζοντας όλους τους ημιλυπόθυμους που βγαίνουν από τα μπαράκια, για να καταλήξει στα στέκια της παρέας μέχρι τα πρωινά λεωφορεία. Κάνει καθημερινούς οικονομικούς υπολογισμούς, για να έρθει το τέλος του μήνα και να αποφασίσει ότι θα φάει για τις επόμενες μέρες τοστ και μακαρόνια προκειμένου να μην θυσιάσει τα εισιτήρια για τη μονοήμερη εκδρομή που κανονίζουν όλοι μαζί(και να μη ζητήσει αύξηση του γονεϊκού εμβάσματος). Μαθαίνει να μαγειρεύει (σιχτιρίζοντας παράλληλα γιατί κάηκε για ακόμη μια φορά και γιατί δεν καταλαβαίνει αυτό το μαμαδίστικο «με το μάτι το βλέπεις πόσο θέλει δεν μπορώ να σου πω εγώ από το τηλέφωνο») και κυκλοφορεί με ένα Detol στο χέρι απολυμαίνοντας ότι βρει στο πέρασμά της (όσοι έχουν ζήσει σε εστίες του εξωτερικού αντιλαμβάνονται την ποσότητα και την έκταση της λίγδας των). Ακολουθεί το φοιτητικό πρότυπο και διαβάζει λίγες μέρες πριν τις εξετάσεις, για πρώτη φορά σε γλώσσα διαφορετική από αυτή που είχε συνηθίζει.

papathanasiou

Η αλήθεια είναι ότι οι 5,5 μήνες που έζησα στη Λιέγη ήταν μια εξαιρετικά συμπυκνωμένη περίοδος από άποψη εμπειριών. Καταρχάς, ήταν μια περίοδος πολλών πρώτων φορών: 1ος απογαλακτισμός από την οικογενειακή εστία· 1η φορά στο εξωτερικό για ένα τόσο μεγάλο διάστημα· 1η φορά σε εστία με κοινόχρηστους χώρους· 1η φορά σε ξένο πανεπιστήμιο· 1η φορά μεταξύ παντελώς αγνώστων ανθρώπων, εκ των οποίων λίγοι μιλούσαν αγγλικά, (πέραν των φοιτητών που συμμετείχαν στο πρόγραμμα) · 1η φορά μακριά από το γνώριμο περιβάλλον μου (φυσικό και ανθρωπογενές)· 1η φορά απέναντι στο τέρας της γραφειοκρατίας…. Με λίγα λόγια 1η φορά βρέθηκα μπροστά σε ένα κύμα δικαιωμάτων και υποχρεώσεων, ελευθεριών και περιορισμών των οποίων εγώ τραβούσα τις κόκκινες γραμμές. Τη μια μέρα ήμουν απλά μια ακόμη φοιτήτρια στην Αθήνα που μένει στο πατρικό της, και την επόμενη βρίσκομαι στο Βέλγιο να πρέπει να πληρώσω λογαριασμούς και να φροντίσω το supermarket. Εν μια νυκτί, διαφέντευα την ύπαρξή μου.

Θα μου πεις «Σιγά τα ωα. Στην τελική, πλήρως ανεξάρτητη δεν ήσουν, καθώς πάλι με τα λεφτά των δικών σου ζούσες και πλήρωνες το νοίκι με τα λεφτά της υποτροφίας. Και δεν είναι και ότι έκανες και 10 χρόνια στην ξενιτιά. Ούτε 6 μήνες δεν έλειπες.» Και θα συμφωνήσω μαζί σου. Παρά ταύτα, το να διαχειρίζεσαι με σύνεση και προσοχή εσένα και τα χρήματα που επενδύουν κάποιοι τρίτοι πάνω σου δεν είναι και λίγο φορτίο. Θα έλεγα ότι το στοιχείο της ευθύνης έχει βαρύτερη σημασία όταν λογοδοτείς σε εσένα για αποφάσεις που εκούσα έλαβες. Δικαιολογίες πλείστες για να κρυφτείς από τους άλλους· τις βρίσκουν άλλωστε, και με παροιμιώδη επιτυχία ως προς την ευρηματικότητα και τα αποτελέσματα, όλοι οι άνθρωποι από τότε που έσπασαν το μπιμπελό της μαμάς κάπου στα 3 τους μέχρι όσο αντέξουν στο μάταιο τούτο κόσμο. Είσαι όμως το ίδιο πειστικός και με τον εαυτό σου όταν είσαι μόνος σου;

Επιπλέον, όπως ανέφερα και προηγουμένως, αυτή η σύντομη περίοδος, περιελάμβανε πάρα πολλές στιγμές, με τη πλειονότητα εκείνων διδακτικού χαρακτήρα αναφορικά με τη ζωή και τους ανθρώπους της . Άλλωστε, υπήρχαν στιγμές που προσιδίαζαν με πραγματικό Survivor. Στο Erasmus δεν είσαι μόνο ο Χ της τάδε ηλικίας με τη δείνα καταγωγή. Αποκτάς μιας ιδιότυπης υφής πρωτεϊκή ταυτότητα. Είσαι ο Χ για εσένα, και μέρα με τη μέρα βλέπεις τον εαυτό σου να διαγράφει μια εξελικτική πορεία. Είσαι ο γονιός για τον δίπλα σου που αντιμετωπίζει ένα πρόβλημα και θα νοιαστείς γι αυτόν. Είσαι ο συγκάτοικος που θα φροντίσει για τη διατήρηση ισορροπιών μέσα στο σπίτι. Είσαι ο αδερφός/η αδερφή που θα αισθανθείς ανεξήγητα οικεία και θα κατεβάσεις τις προσωπικές άμυνες. Είσαι το παιδί για τον άλλο όταν εσύ βρεθείς σε μια μεγάλη ανάγκη και θα συντρέξει για σένα. Είσαι ο κολλητός/ η κολλητή που θα σου εκμυστηρευτούν τα πάντα οι κοντινοί σου άνθρωποι. Είσαι ο φίλος/ η φίλη που θα περάσεις καλά και θα διασκεδάσεις, θα ταξιδέψεις με την υπόλοιποι παρέα. Είσαι μέρος μιας σχέσης που καταδιώκεται από το χρόνο (με ημερομηνία λήξης) και την απόσταση (που έρχεται με την απομάκρυνση από τον κοινό τόπο).

Η διαμόρφωση αυτής της ταυτότητας έρχεται και δένει με τη σταδιακή απόκτηση μιας αίσθησης ομαδικότητας. Εκτιμάς τις στιγμές που είσαι μόνος σου, αλλά η πληρότητα που λαμβάνεις όταν συμβιώνεις, συνεργάζεσαι και συνδιαλέγεσαι καθημερινά με άτομα προερχόμενα από ποικίλες αφετηρίες αλλάζει και τον τρόπο που αντιμετωπίζεις κάποια πράγματα. Κινούμενος σε ένα πολυπολιτισμικό περιβάλλον, αντιλαμβάνεσαι ότι οι όποιες διαφορές δεν αποτελούν τροχοπέδη, αλλά κινητήριο δύναμη για την αλλαγή που θες να φέρεις σε ατομικό και συλλογικό επίπεδο (η λυρική απόδοση του ρομαντικού ιδεατού είναι ένα από τα χαρακτηριστικά της νιότης). Η άρνηση ή , χειρότερα, η εξάλειψη των διαφορών δεν είναι το ζητούμενο· η υπέρβαση αυτών με παράλληλη επίγνωση της ύπαρξης τους αποτελούν το κλειδί για τη λειτουργία ενός κοινωνικού συνόλου. Εάν τα «πολλά» δεν πιστεύουν στην δυναμική του «ένα» , και το «ένα» δεν σέβεται τη δυναμική των πολλών, τότε το αποτέλεσμα είναι μηδενικό.

Θα μπορούσα να φλυαρώ με τις ώρες για τα θετικά που πιστεύω ότι αποκόμισα –τα οποία σε καμία περίπτωση δεν υποβαθμίζουν τα αρνητικά που βίωσα. Αυτό το οποίο κρατάω σαν άσβεστη φλόγα η οποία πυροδοτεί τις σκέψεις και τις ενέργειες μου είναι η απόρριψη του στατικού. Πολλά παιδιά εκεί ρίσκαραν, άρπαζαν ευκαιρίες γνωρίζοντας ότι η πιθανή ζημία θα είναι μεγάλη, απεχθάνονταν το comfortzone τους, διακατέχονταν συνεχώς από τη δίψα για δημιουργικότητα και παραγωγικότητα, αψηφώντας τις κριτικές ραθυμίας και φθόνου του περιγύρου –και του ενδότερου κόσμου.

Αλλά γιατί να χρειάζεται να βγούμε εκτός εθνικών συνόρων για να δούμε αυτά τα πράγματα; Μήπως δεν υπάρχουν και ανάμεσά μας τέτοιοι άνθρωποι; Φυσικά και υπάρχουν, τέτοιοι και ίσως πιο άξιοι. Χάνονται όμως μέσα στον κυκεώνα που έχει δημιουργήσει η νέο-ελλαδίτικη κοσμοθεωρία, γίνονται λάσπη για να χτιστεί το οικοδόμημα του νεποτισμού και της νομενκλατούρας. Προκειμένου να μην έχουν την τύχη των παιδιών του Κρόνου (να θυμίσω ότι τα έφαγε από φόβο μην τον εκτοπίσουν από το θώκο της παγκόσμιας κυριαρχίας), αποδημούν, με την Ελλάδα να φλερτάρει με τις πρώτες θέσεις στη λίστα των braindrains των χωρών ανεπτυγμένου, δυτικού κόσμου.

Αυτό το φαινόμενο ίσως το αναπτύξουμε αργότερα.

Στο προκείμενο, η απομυθοποίηση πολλών πραγμάτων – μεταξύ άλλων και το μεσσιανικού «εξωτερικού»- ήρθε αλαμπρατσέτα με τη συνειδητοποίηση της καθυστέρησης και της στενομυαλιάς. Πρέπει να αναγκαστείς να ξεκουνηθείς για να αντικρίσεις το έλος που τόσο μακάρια σε ζέσταινε.

Ο καιρός έφτασε για να αντιληφθείς ότι δεν είναι μόνο η αλλαγή που αποζητάς, αλλά και η εξέλιξη.

Tags: , , , , , , , , , ,