AIDS: σκοτώνει μία ολόκληρη ήπειρο

Πολλοί από εμάς λίγο πολύ γνωρίζουμε κάποια βασικά στοιχεία για τον ιό HIV, είτε από περιοδικά, είτε από τη τηλεόραση, είτε από το ιντερνέτ κτλ. Αλλά και στη περίπτωση μη γνώσης του ιού, με αναζήτηση στο Google θα βρούμε χιλιάδες συνδέσμους που θα μας οδηγήσουν σε επαρκές πληροφοριακό υλικό. Για το λόγο αυτό, στο παρόν άρθρο θα ασχοληθούμε με κάτι που δεν είναι τόσο εύκολο -χωρίς εκτεταμένη έρευνα- να βρει κάποιος και να βγάλει συμπεράσματα.

aids_africa

Τα τελευταία χρόνια, πολλές ανθρωπιστικές οργανώσεις προσπαθούν να βοηθήσουν τους πληθυσμούς υπανάπτυκτων περιοχών στο να αντιμετωπίσουν τα διάφορα προβλήματα υγείας τους. Η Αφρική είναι η ήπειρος, η οποία πραγματικά αποδεκατίζεται από την ασθένεια του AIDS. Περίπου 28.000.000 φορείς ζουν μόνο στις Υποσαχάριες χώρες της Αφρικής. Ποσοστό μεγαλύτερο του 30% των ενηλίκων είναι φορείς του ιού HIV, σε επτά χώρες της Υποσαχάριας Αφρικής. Ειδικότερα στην Μποτσουάνα, το Λεσότο, την Σουαζιλάνδη και την Ζιμπάμπουε 1 στους 3 ενήλικες είναι οροθετικός. Στην Υποσαχάρια Αφρική καταγράφεται υψηλό ποσοστό θανάτων από τον ιό HIV.  Στη Νότια Αφρική -το επίκεντρο της Πανδημίας του AIDS- περίπου 7 εκατομμύρια άνδρες, γυναίκες και παιδιά μεταξύ των ηλικιών 15 και 49 είναι μολυσμένοι. Η Πανδημία του AIDS συνεχίζει να κλιμακώνεται. Κάθε μήνα πάνω από 250.000 άνδρες, γυναίκες και παιδιά πεθαίνουν από AIDS. Ορισμένες αφρικανικές χώρες θα χάσουν το 1/4 του εργατικού τους δυναμικού, μέσα στα επόμενα είκοσι χρόνια, εξαιτίας του AIDS. Αναμένεται να πληγεί η οικονομική ανάπτυξη των χωρών αυτών και να προκληθούν τεράστια προβλήματα σε βασικούς τομείς της κοινωνίας τους. Αξίζει να αναφερθεί ότι ελάχιστοι φορείς και ασθενείς που ζουν στις χώρες της Αφρικής έχουν πρόσβαση στους νέους συνδυασμούς φαρμάκων.

Στην Ζάμπια, μια φτωχή χώρα της Αφρικής, άτομα ηλικίας 30-40 είναι πολύ λίγα. Αντιθέτως, υπάρχουν εκατοντάδες παιδιά που ζουν μια άθλια ζωή στους δρόμους, πρόκειται για τα ορφανά του AIDS. Τα παιδιά αυτά έχασαν τους δικούς τους από τον ιό και δεν έχουν κανέναν δικό τους να τα προσέχει. Τα ορφανά του AIDS είναι τόσα πολλά, που η πολιτεία δεν μπορεί να τα βοηθήσει! Συνήθως είναι και αυτά φορείς του HIV.

Όπως αναφέρει η UNICEF, εκατομμύρια παιδιά έχουν μολυνθεί από τη θανατηφόρο νόσο, καθώς οι κυβερνήσεις των αφρικανικών χωρών δεν έχουν εκπονήσει καμία αξιόλογη στρατηγική καταπολέμησης του AΙDS. Οι επιπτώσεις από την αύξηση των κρουσμάτων AIDS στην Αφρική υπονομεύουν τις προσπάθειες ανάπτυξης σε όλους τους τομείς, αφού τα θύματα της νόσου και τα παιδιά τους στιγματίζονται και δύσκολα εντάσσονται στην κοινωνία.

Στην Ζάμπια, τα περισσότερα κέντρα υγείας δεν είναι τίποτα παραπάνω από ένα παράπηγμα με μια νοσοκόμα ή μια μαμή και λίγα φάρμακα, τα περισσότερα ληγμένα. Παράλληλα, οι ασθενείς του AIDS πεθαίνουν αβοήθητοι στα σπίτια τους, κρυμμένοι και ντροπιασμένοι, προσβεβλημένοι από διάφορες μυστήριες αρρώστιες που δεν μπορούν να τις κατανοήσουν. Αν πάνε σε κάποιο νοσοκομείο στην πόλη, τότε είναι συνήθως πολύ αργά. Ίσως να περίμενε κανείς ότι λόγω της μεγάλης εξάπλωσης του ιού, δε θα υπήρχε κοινωνικός ρατσισμός και απομόνωση. Δυστυχώς, όμως, συμβαίνει το ακριβώς αντίθετο! Για αυτούς τους ανθρώπους, το AIDS είναι μια αρρώστια μυστήριο, σύμβολο της αμαρτίας και της οργής της φύσης και του Θεού. Μεγάλο ρόλο σε αυτό παίζουν και οι διάφορες θρησκείες που έχουν εξαπλωθεί στην Αφρική και με τον πουριτανισμό που τις διακρίνει απαγορεύουν στους πιστούς τους το προφυλακτικό.

Η κατάσταση αυτή ενισχύθηκε από τις δηλώσεις του πάπα Βενέδικτου, όπου στο πρώτο ταξίδι του ως ποντίφικας στην Αφρική, είχε δηλώσει: «Το πρόβλημα του AIDS δεν λύνεται με τη διανομή προφυλακτικών. Η διανομή προφυλακτικών κάνει τα πράγματα ακόμη χειρότερα. Η μοναδική λύση είναι πρώτον ο εξευγενισμός της σεξουαλικότητας και έπειτα μια ανανέωση πνευματική, τα οποία θα μας οδηγήσουν σε νέες συμπεριφορές».  Εκτός βέβαια από τη “λύση” που είχε προτείνει τότε ο πάπας για το AIDS, ο πρόεδρος της Γκάμπια Yahya Jammeh είχε ανακοινώσει ότι αναμειγνύοντας με μυστική συνταγή εκχυλίσματα τοπικών βοτάνων δύναται να θεραπεύσει το άσθμα και το AIDS, βοηθούμενος από γνώσεις παραδοσιακής ιατρικής της φυλής του και χωρίς την βοήθεια κάποιας επιστημονικής ομάδας. Ακόμα, ο Υπουργός Υγείας της Νότιας Αφρικής προωθούσε τη καταπολέμηση της ασθένειας με δίαιτα βασισμένη σε σκόρδο και ρίζες τεύτλων, πείθοντας τους πάσχοντες να εγκαταλείψουν τη διεθνώς γνωστή μέθοδο θεραπείας με κατάλληλα φάρμακα. Επομένως, το να γίνει μια εκστρατεία ενημέρωσης σε ένα τέτοιο περιβάλλον είναι εξαιρετικά δύσκολο!

Ελπιδοφόρα εξαίρεση στον παραπάνω κανόνα αποτελεί ένα ισχυρό κίνημα ασθενών με HIV, που  δημιουργήθηκε στη Νότια Αφρική. Το συγκεκριμένο κίνημα διεκδικεί δυναμικά τη φαρμακευτική αγωγή, την ενημέρωση και την καταπολέμηση του κοινωνικού ρατσισμού που συνδέεται με το HIV.

Επιπρόσθετα, δεν είναι λίγοι αυτοί που πιστεύουν μια διάσημη Αφρικάνικη “θεραπεία” για το AIDS, εμπνευσμένη από μάγους των φυλών και προκαταλήψεις, όπου λέει πως μπορεί να θεραπεύσει έναν φορέα από την ασθένεια αρκεί να «συνευρεθεί» με παρθένα. Για το λόγο αυτό, σε όλες τις μαύρες Αφρικανικές χώρες σημειώνονται μαζικά ομαδικοί βιασμοί νεαρών παρθένων, κάτω των δώδεκα ετών. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρεται αυτό οδήγησε σε άλμα τις εφηβικές εγκυμοσύνες, που εν μέρει “έσωσαν” τον Αφρικάνικο πληθυσμό από συρρίκνωση, έστω και αν τα μολυσμένα θύματα πεθαίνουν μέχρι τα τριάντα τους. Γενικά, πολλές χώρες της Αφρικής αντιμετωπίζουν έντονο δημογραφικό πρόβλημα, καθώς ο αριθμός των ενηλίκων φθάνει στο 20% του συνολικού πληθυσμού ενώ ο μέσος όρος ζωής φτάνει τα 34 χρόνια.

Έκθεση της Διεθνούς Αμνηστίας, η οποία βασίζεται σε συνεντεύξεις γυναικών της υπαίθρου της Νότιας Αφρικής που ζουν με τον ιό ΗΙV, περιγράφει την καταπίεση που υφίστανται οι γυναίκες αυτές στις σχέσεις τους με τους συντρόφους τους και στην ευρύτερη κοινότητα εξαιτίας του φύλου τους, της οροθετικής κατάστασής τους και της οικονομικής περιθωριοποίησης. «Οι γυναίκες της υπαίθρου στη Νότια Αφρική πλήττονται από τη φτώχεια και την ανεργία» ανέφερε ερευνήτρια της Διεθνούς Αμνηστίας για τη Νότια Αφρική. «Εξακολουθούν να βιώνουν την προκατάληψη και τις διακρίσεις, ιδιαίτερα από τους συντρόφους τους. Ζουν σε ένα περιβάλλον που βρίθει από υψηλά επίπεδα σεξουαλικής βίας και άλλων μορφών βίας λόγω φύλου». Οι Νοτιοαφρικανές κάτω των 25 ετών έχουν τριπλάσιες έως τετραπλάσιες πιθανότητες να προσβληθούν από τον ιό, σε σύγκριση με τους άνδρες της ίδιας ηλικίας. Γυναίκες που έδωσαν συνέντευξη ανέφεραν ότι συχνά δεν ήταν σε θέση να προστατευτούν από τη μόλυνση του ιού ΗΙV, επειδή ένιωθαν ότι κινδύνευαν να υποστούν βία όταν ζητούσαν χρήση προφυλακτικού. Αρκετές γυναίκες περιέγραψαν ότι οι σύζυγοί τους τις χτυπούσαν και τις εξανάγκαζαν να κάνουν σεξ.

Η ανισότητα των φύλων, η βία, η φτώχεια και ο κοινωνικός στιγματισμός δεν βοηθάνε στο να αυξηθεί ο ρυθμός εξέτασης για τον ιό HIV στη Νότια Αφρική. Αυτό, γιατί όταν υπάρχει περιορισμένη ψυχο-κοινωνική υποστήριξη, η αποκάλυψη της οροθετικής τους κατάστασης μπορεί να τις αφήσει εκτεθειμένες σε εγκατάλειψη, απειλές βίας και άλλες συνέπειες του στιγματισμού. Αυτή τη στιγμή ο αριθμός των γυναικών που υποβάλλονται σε εξετάσεις ξεπερνάει αυτόν των ανδρών. Η συντριπτική πλειονότητα των γυναικών της υπαίθρου ανέφερε ότι οι σύντροφοί τους ήταν επιφυλακτικοί να εξεταστούν για τον ιό HIV ή αρνούνταν να εξεταστούν. Επιπλέον, πολλές γυναίκες αντιμετώπισαν κακοποίηση από τους συντρόφους τους όταν προσπάθησαν να έχουν πρόσβαση σε υγειονομικές υπηρεσίες για τη θεραπεία του HIV.

Τέλος, πρέπει να αναφερθούμε στο ότι η θεραπεία στις αγροτικές περιοχές παρεμποδίζεται από τις σοβαρές ελλείψεις που αντιμετωπίζει το σύστημα υγείας της Νοτίου Αφρικής σε ιατρικό και λοιπό προσωπικό για την παροχή επαρκών υπηρεσιών.

Τα συμπεράσματα δικά σας.

Υ.Γ.: Θέλω να ευχαριστήσω τις κυρίες Μαρία Πολυζώη και Ελένη Φυσέκη, διότι χωρίς τη βοήθεια τους το παρόν κείμενο δεν θα είχε δημιουργηθεί.

Κάτια Κολοκάθη

Tags: , , , , , , , , , , ,