Όποιος ελέγχει το Παρόν, ελέγχει το Παρελθόν και το Μέλλον

Βιώνοντας την πολυδιάστατη κρίση αυτά τα χρόνια στην Ελλάδα, και με την Ιστορία να γράφεται θέλω να σημειώσω τρεις παρατηρήσεις και μια σκέψη προοπτικής αναφορικά με την ιστορία και το πώς αυτή αποτυπώνεται στις συνειδήσεις και στην καθημερινότητά μας.

Πρώτον, παρατηρείται μια άγνοια επί των ιστορικών θεμάτων και ειδικότερα επί της σύγχρονης ιστορίας σε όλο το ηλικιακό φάσμα των πολιτών και όχι με την εύκολη απάντηση ότι οι νέοι δεν γνωρίζουν την ιστορία του τόπου. Αυτή η κατάσταση εξηγείται εύκολα μιας και προκύπτει από τον τρόπο που διδάσκεται η ιστορία και από το σύστημα εκπαίδευσης αλλά και από την νοοτροπία που συχνά λειτουργεί ως στερεότυπο, πως η ιστορία δεν προσφέρει κάτι πρακτικό στη ζωή άρα δεν χρειάζεται κάποια εμβάθυνση. Έτσι βλέπουμε δίπλα σε αρχαιολογικούς χώρους οι κάτοικοι να μην γνωρίζουν τί συνέβη στην περιοχή τους, όμως επιχαίρουν για τον τουρισμό εξ αυτής.

tasiopoulos

Δεύτερον, παρατηρείται μια ημιμάθεια που αποδεδειγμένα είναι χειρότερη της αμάθειας, διότι ο ημιμαθής γνωρίζει λάθος αυτό που γνωρίζει και κατά συνέπεια κατασκευάζει ολόκληρη νέα δική του ιστορία. Η ημιμάθεια οδηγεί σε εντάσεις, σε στερεότυπα δίχως βάση και αιτιολογία, και ακόμα χειρότερα αποτελεί τον σπόρο για διχόνοιες, για μίση και για βιαιότητες. Συχνά συνδυάζεται με την προπαγάνδα και αποτελεί πολλές φορές ανά τους αιώνες μια ηθελημένη τακτική όσων έχουν βρεθεί σε θέση εξουσίας.

Τρίτον, διαπιστώνεται μια δομημένη και συντεταγμένη προσπάθεια διαστρέβλωσης και δημιουργίας μιας διαφορετικής παραλλαγμένης ιστορικής αφήγησης από την πραγματική όσον αφορά ένα γεγονός ή μια κατάσταση, πολλές φόρες με το προκάλυμμα του επιστημονισμού και της ιστορικής μεθοδολογίας. Εδώ πρόκειται για στρατηγική που χρησιμοποιούν οι έχοντες ή οι θέλοντες εξουσία με σκοπό να διαμορφώσουν μια άλλη πραγματικότητα στα μέτρα που αυτοί επιθυμούν. Σε αυτό το σημείο εδράζεται και η συνθήκη πως όποιος ελέγχει το Παρόν, μπορεί να ελέγξει και το Παρελθόν και το Μέλλον, πολύ απλά με το να δημιουργεί τη δική του ιστορική αφήγηση.

Αν δεχθούμε πως κατά μεγάλο βαθμό την ιστορία την γράφουν οι νικητές, δεν έχουμε παρά να διδαχθούμε από τον Θουκυδίδη πως η ιστορία είναι μια αφήγηση που περιγράφει και εξετάζει τις συνθήκες και τους δρώντες από θέση παρατηρητή και πως η ερμηνεία των ιστορικών γεγονότων δεν ανήκει στην καταγραφή της ιστορίας αλλά στους αναγνώστες αυτής. Δηλαδή η ιστορική αφήγηση δεν πρέπει να διαμορφώνεται από την χροιά που επιδιώκει ή θα ήθελε να υπάρχει αυτός που καταγράφει ή διαβάζει την ιστορία.

Ως προοπτική ελπίδας θα μπορούσε να είναι ένα πλαίσιο δραστηριοτήτων των Δήμων που να δημιουργήσουν τα ερεθίσματα εκείνα στους πολίτες και κυρίως στους νέους να ερευνήσουν την Ιστορία με τη μέθοδο του Θουκυδίδη, αποφεύγοντας την αμάθεια, την ημιμάθεια και τη διαστρέβλωση.

Σε αυτή την κατεύθυνση η Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ιστορίας του Πανεπιστημίου Αθηνών Μαρία Ευθυμίου θα διδάξει: 18 Μαθήματα Παγκόσμιας Ιστορίας στον Δήμο Αιγάλεω, στο χώρο
«Ελληνικό Μολύβι» (Ιερά Οδός 154 και Νάξου, στάση Μετρό «Ελαιώνας»)

Κάθε Τετάρτη 6 – 9 μμ με Έναρξη στις 15 Οκτωβρίου 2014.

Τασιόπουλος Σταύρος,

Νομικός LLM Δημοσίου Δικαίου & Πολιτικής Επιστήμης

Δημοτικός Σύμβουλος Αιγάλεω

Tags: , , , , , , , , , , , , , ,