Τεχνητή Νοημοσύνη

Πριν λίγες μέρες, ο διαδικτυακός κολοσσός του Facebook, ανακοίνωσε την επένδυσή του σε ένα εξελιγμένο σύστημα Τεχνητής Νοημοσύνης το οποίο θα μπορεί να αποτρέπει την ανάρτηση «ντροπιαστικών» φωτογραφιών στο μέσο κοινωνικής δικτύωσης.  Για την ακρίβεια, το σύστημα αυτό θα έχει τη δυνατότητα να κατανοεί το περιεχόμενο της φωτογραφίας και να αναγνωρίζει, εκτός από πρόσωπα, και καταστάσεις, παραδείγματος χάρη, μέθη. Ακόμη, όπως αναφέρει ο επικεφαλής ερευνητής YannLeCun, αυτός ο ψηφιακός «βοηθός» θα ειδοποιεί τον χρήστη αν εικονίζεται σε κάποια ανεπιθύμητη φωτογραφία κάποιου άλλου χρήστη.

ai7

Η είδηση αυτή αποτελεί μια ακόμα αφορμή για έντονη συζήτηση γύρω από τα συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης (ArtificialIntelligence, AI). Το ενδιαφέρον του ανθρώπου για τέτοιες μηχανές ήταν υπαρκτό από την αρχαιότητα, ενώ από το 1950 το ενδιαφέρον έγινε έρευνα και μόλις στο 21ο αιώνα παρουσιάστηκαν απτά αποτελέσματα. Ρομπότ ταξιδεύουν αυτόνομα στη φύση (DARPAGrandChallenge) και στην πόλη (Google-Car), κομπιούτερ κατατροπώνουν τους μεγαλύτερους σκακιστές ( DeepBluevs. GarryGasparov) νικάνε με διαφορά σε τεστ γνώσεων ( IBM‘sWatson). Και σε πιο καθημερινό επίπεδο: το σύστημα Kinect του Xbox360 αναγνωρίζει τις κινήσεις του παίκτη και το πρόγραμμα Siri της Apple ή το Cleverbotσυνομιλούν με το χρήστη. Συστήματα ΑΙ, εκτός από ψυχαγωγία προσφέρουν στον άνθρωπο την ευχέρεια πολύπλοκων υπολογισμών, ιατρικών διαγνώσεων και ανταπόκριση σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης.

Όσα και αν είναι τα οφέλη των ΑΙ, η ύπαρξη τους και η περαιτέρω ανάπτυξή τους αντιμετωπίζεται με έντονη αμφιβολία. Αρκετοί έχουν προβάλλει ηθικούς ενδοιασμούς σχετικά με τη δημιουργία τεχνητής νοημοσύνης, ενός τεχνητού αναλόγου του ανθρώπου. Συνηθισμένη είναι, επίσης, και η κινδυνολογία για «επανάσταση» των ρομπότ και την εξαφάνιση της ζωής. Δεν είναι λίγες οι ταινίες επιστημονικής φαντασίας με τέτοιο σενάριο: Terminator, I,Robot, Transcendenceκ.α

Προφανώς η κινδυνολογία των ταινιών δεν είναι αρκετή για να ανακόψει την συνεχή ανάπτυξη των ΑΙ. Ωστόσο, πολλές ανησυχίες έχουν διατυπωθεί και από επιστήμονες, με τελευταίο και σημαντικότερο τον StephenHawking. Ο πιο διάσημος θεωρητικός φυσικός των ημερών μας, σε συνέντευξη  του στην Independent εξέφρασε αβεβαιότητα για το μέλλον των ΑΙ  και αιτιολόγησε επιστημονικά την άποψη του: «Δεν υπάρχει κάποιος φυσικός νόμος που να εμποδίζει τα ΑΙ να αναπτύσσονται μόνα τους από ένα σημείο και μετά. Ίσως οι ερευνητές δεν αντιλαμβάνονται τον κίνδυνο αυτού του σεναρίου». Όντως,  ρομπότ που κάνουν ανακαλύψεις, ελέγχουν την αγορά και αναπτύσσουν ισχυρά όπλα ίσως να μην ανήκουν στην κατηγορία της επιστημονικής φαντασίας σε μερικά χρόνια.  Σήμερα, το όφελος των ΑΙ εξαρτάται από το ποιός τα ελέγχει, ενώ στο μέλλον θα εξαρτάται από το αν ελέγχονται ή όχι. Σημειώνεται ότι τα Ηνωμένα  Έθνη και το Παρατηρητήριο Ανθρώπινων Δικαιωμάτων  έχουν απαγορεύσει στρατιωτικά ρομπότ με την ικανότητα να βρίσκουν και να εκτελούν μόνα τους στόχους.

Μάλλον στο θέμα των συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης καλό θα είναι να επιλέξουμε τη μέση οδό έχοντας πάντα κατά νου τόσο τα οφέλη όσο και τους κινδύνους. Ας μην ξεχνάμε ότι μπορούν στο μέλλον να αποτελέσουν παράγοντα ανάπτυξης της ανθρωπότητας βοηθώντας σε επιστημονικούς γρίφους, στη διαστημική εξερεύνηση και σε χειρωνακτικές εργασίες. Ας θέσουμε, όμως, τα όρια αυτής της τεχνολογίας και ας αξιολογήσουμε το ρίσκο που παίρνουμε.

Γιώργος Ψαρέλλης

Tags: , , , , , , , , , , , ,