Τα πρώτα ερευνητικά αποτελέσματα προσβασιμότητας των ελληνικών Πανεπιστημίων (MapAbilityproject)

Σε προηγούμενο άρθρο μου είχα αναφερθεί στην προσβασιμότητα των ελληνικών Πανεπιστημίων και κατά πόσο ασχολούμαστε εμείς ως φοιτητές, αλλά και τα ίδια τα Πανεπιστήμια με το ζήτημα αυτό.

meletaki2Αφορμώμενη από αυτό, θα ήθελα να ασχοληθούμε λίγο παραπάνω με το ζήτημα, μιας και σε ευρωπαϊκό επίπεδο είναι στην επικαιρότητα και με το ανανεωμένο πρόγραμμα ανταλλαγής φοιτητών Erasmus+, προωθείται η μετακίνηση φοιτητών με αναπηρίες παρέχοντάς τους εξειδικευμένο προϋπολογισμό. Μάλιστα, υπάρχει ένα πρόγραμμα της μη κυβερνητικής φοιτητικής οργάνωσης ErasmusStudentNetwork (ESN) το οποίο είναι συγχρηματοδοτούμενο από το Συμβούλιο της Ευρώπης, ονομάζεται MapAbility και στόχος του είναι να χαρτογραφηθούν όλα τα Πανεπιστήμια της Ευρώπης και να αξιολογηθούν ως προς την προσβασιμότητά τους για τα άτομα με αναπηρίες. Σε πρώτο στάδιο, χαρτογραφούνται τα Πανεπιστήμια τα οποία διαθέτουν τοπικό σύλλογο ESN (17 στην Ελλάδα) και σε δεύτερο στάδιο, όσα Πανεπιστήμια δεν διαθέτουν σύλλογο, επικοινωνώντας με τα εκάστοτε γραφεία Διεθνών Σχέσεων.

Ως τώρα, τα Πανεπιστήμια για τα οποία διαθέτουμε πληροφορίες είναι οκτώ: Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, Πανεπιστήμιο Πατρών, Πάντειο Πανεπιστήμιο, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο, Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, Πανεπιστήμιο Κρήτης, Πανεπιστήμιο Μακεδονίας και Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Αν και τα Πανεπιστήμια της Ελλάδας είναι περίπου 20 και τα Τεχνολογικά Εκπαιδευτικά Ιδρύματα είναι 13, μπορούμε να έχουμε μία πρώτη εικόνα για την Ανώτατη Εκπαίδευση στην Ελλάδα η οποία, μάλλον, είναι απογοητευτική σε γενικές γραμμές με κάποιες φωτεινές εξαιρέσεις.

meletaki1Παραδείγματος χάριν, το πιο βασικό ίσως δεδομένο για έναν φοιτητή με σωματική αναπηρία, σε σχέση με τις αισθήσεις ή με τη νόηση, είναι το Γραφείο Προσβασιμότητας. Το Γραφείο Προσβασιμότητας είναι ο κρίκος μεταξύ των φοιτητών με αναπηρία και του Πανεπιστημίου, αφού εκεί μπορεί να βρει άτομα ευαισθητοποιημένα και σωστά εκπαιδευμένα για τη κάθε αναπηρία, προσωπική υποστήριξη στο πανεπιστήμιο, εθελοντές, ακόμη και εκπαιδευτικό υλικό, όπως σημειώσεις μαθημάτων σε braille ή ηχογραφημένες ή «χάρτες» του πανεπιστημίου με ηχητικά μηνύματα ώστε άτομο με μειωμένη ορατότητα να μπορεί να βρει την αίθουσα στην οποία έχει μάθημα. Από τα 8 πανεπιστήμια, λοιπόν, μόνο το Πανεπιστήμιο Πατρών διαθέτει Γραφείο προσβασιμότητας! Και αν προσθέσουμε και το Γραφείο Προσβασιμότητας του Καποδιστριακού Πανεπιστημίου (εκτός των 8 αναφερόμενων πανεπιστημίων), έχουμε τουλάχιστον 2 γραφεία Προσβασιμότητας…Τρομερά χαμηλό ποσοστό.

Άλλη πανεπιστημιακή δομή που θα μπορούσε να είναι προσβάσιμη χωρίς μάλιστα πολλά έξοδα είναι η ιστοσελίδα του πανεπιστημίου. Από τα 8 πανεπιστήμια, τα πέντε έχουν προσβάσιμη ιστοσελίδα με το Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών να έχει το υψηλότερο επίπεδο προσβασιμότητας ιστοσελίδας.

Ένα από τα πιο χρήσιμα εργαλεία όλων των φοιτητών είναι ο οδηγός σπουδών. Όντας φοιτήτρια πανεπιστημίου που δεν διαθέτει οδηγό σπουδών για τους φοιτητές, μπορώ να πω ότι είναι ίσως το σημαντικότερο εργαλείο στα πλαίσια των σπουδών των φοιτητών και μπορεί να σου προσφέρει γνώσεις που ούτε οι γραμματείες ούτε οι καθηγητές συχνά δεν γνωρίζουν και να συμβάλλει προληπτικά από λάθη λόγω άγνοιας. Από τα οκτώ πανεπιστήμια, λοιπόν, μόνο τρία διαθέτουν οδηγό σπουδών (το Πανεπιστήμιο Πατρών, Κρήτης και το Γεωπονικό Αθηνών).

Μία από τις πληροφορίες που προσωπικά με σόκαρε είναι η προσβασιμότητα των πανεπιστημιακών εστιών. Πολλοί φοιτητές είναι από διαφορετικές πόλεις από αυτές που σπουδάζουν και αρκετοί από αυτούς δεν διαθέτουν τα οικονομικά μέσα για να καλύψουν τα έξοδά τους και καταφεύγουν στις φοιτητικές εστίες. Αυτό, όμως, δεν ισχύει με τους φοιτητές με αναπηρία, αφού καμία (!) εστία από τα οκτώ πανεπιστήμια δεν είναι προσβάσιμη. Η μόνη εστία προσβάσιμη είναι του Καποδιστριακού στην οποία διαμένουν περιστασιακά (ελάχιστοι, κυρίως οι φοιτητές Erasmus) από τους φοιτητές του Παντείου μέχρι να ολοκληρωθούν τα έργα για την ιδιόκτητη εστία του Παντείου (κάτι που, αν κρίνω από τη ταχύτητα των έργων, δεν προβλέπεται να γίνει σύντομα).

Τέλος, μία δομή ίσως ζωτικής σημασίας που μπορεί να χρειαστεί ο οποιοσδήποτε φοιτητής είναι το ιατρείο. Δυστυχώς, μόνο πέντε από τα οκτώ πανεπιστήμια διέθεταν ιατρείο εντός του πανεπιστημιακού χώρου.

Τα παραπάνω στοιχεία είναι απλώς μία πρώτη εικόνα της κατάστασης που επικρατεί στα ελληνικά πανεπιστήμια και, όπως φάνηκε, δεν αφορά μόνο ζητήματα προσβασιμότητας, αλλά αφορά συνολικά το είδος των υπηρεσιών που (θα έπρεπε να) προσφέρει κάθε πανεπιστήμιο που σέβεται τους φοιτητές του και να καλύπτει τουλάχιστον τις βασικές μας ανάγκες κατά τη διάρκεια των σπουδών μας. 

Tags: , , , , , , , , , ,