Πράγματι μπορούμε να εξαφανίσουμε το φόβο μας ;

Μία πολύ ενδιαφέρουσα μελέτη ήρθε στο φως της δημοσιότητας από ομάδα Αμερικανών επιστημών σχετικά με το ανθρώπινο συναίσθημα του φόβου, το οποίο πολύ συχνά κυριεύει τις αντιδράσεις μας και δύσκολα καταφέρνουμε να το ελέγξουμε.

brain

Πιο συγκριμένα η διέγερση ενός νευρωνικού κυκλώματος, που θεωρείται έδρα του φόβου, φέρνει το ακριβώς αντίθετο αποτέλεσμα : δηλαδή αντί να πυροδοτεί ή να αυξάνει το άγχος και το φόβο, τα καταπολεμά σε σημείο εξαφάνισης. Η ομάδα των ερευνητών βρήκε αυτή τη λειτουργία κάνοντας πειράματα σε ποντίκια αρχικά και όπως οι ίδιοι πιστεύουν, η ανακάλυψη τους θα μπορούσε να αξιοποιηθεί και στους ανθρώπους μελλοντικά σε πιθανές νέες θεραπείες κατά των διαταραχών του άγχους και του φόβου. Οι μελέτες τους λοιπόν έδειξαν ότι η ενεργοποίηση της συγκεκριμένης εγκεφαλικής περιοχής αυξάνει σημαντικά την προθυμία των ζώων να γίνουν ριψοκίνδυνα, μειώνοντας αισθητά τις αναστολές τους για την ανάληψη δράσης.

Αυτό που μου έκανε εντύπωση είναι το πως η βοήθεια και η εξέλιξη της τεχνολογίας έχουν συμβάλλει ουσιαστικά σε τομείς της καθημερινής μας ζωής που τελικώς αποδεικνύεται πως τίποτε δεν μπορεί να προβεί σας εμπόδιο. Έτσι λοιπόν, χάρη στη νέα τεχνολογία που καλείται ‘οπτογενετική’ την οποία εφήυραν οι ίδιοι οι ερευνητές της παρούσας μελέτης, μπορούν και διαχωρίζουν τις αντιδράσεις καθενός από τα κυκλώματα που απαρτίζουν τον εγκέφαλο ώστε έπειτα να τις μελετούν μεμονωμένα.

Η νέα ανώδυνη αυτή τεχνική επιτρέπει στα νευρικά κύτταρα (των ζωντανών βεβαίως οργανισμών) να γίνονται ευαίσθητα κάτω από την φωτινή ακτινοβολία ώστε η δραστηριότητα τους να μπορεί να ενεργοποιηθεί ή και απενεργοποιηθεί από το μήκος κύματος που στέλνει ο ερευνητής κάθε φορά. Οπότε μέσω οπτικών ινών (το συνηθέστερο) και στέλνοντας παλμούς φωτός σε συγκεκριμένες περιοχές του εγκεφάλου, ο επιστήμονας μπορεί να πλεόν να στοχεύσει ακόμη και επιμέρους συνάψεις των νευρωνικών κυττάρων, καθώς και ολόκληρες νευρωνικές ‘οδούς’ που συνδέουν διαφορετικά σημεία του εγκεφάλου. Εδώ πρέπει να πούμε, πως κάτι τέτοιο δεν είναι εφικτό με την πιο διαδεδομένη και όμως παλαιότερη τεχνική της διέγερσης του εγκεφάλου με ηλεκτρικό ρεύμα από ηλεκτρόδια, καθώς τα τελευταία δεν έχουν την ίδια ακρίβεια στη στόχευση τους.

Το νέο κύκλωμα που εντοπίστηκε βρίσκεται στην αμυγδαλή του εγκεφάλου, η οποία εδώ και χρόνια έχει συσχετιστεί με τον φόβο. Τα πειραματόζωα όταν μέσω της εκπομπής φωτός ενεργοποίησαν αυτό το κύκλωμα, έγιναν αμέσως πιο άνετα και χαλαρά σε καταστάσεις, τις οποίες υπό κανονικές συνθήκες, θα τις αντιλαμβάνονταν ως επικίνδυνες και έτσι θα τους δημιουργούσαν άγχος και φόβο. Για παράδειγμα, έχασαν την παραδοσιακή επιφύλαξη τους να εξερευνήσουν ανοιχτους επίπεδους χώρους, όπου είναι εκτεθειμένα στα αρπακτικά. Όταν όμως εστάλη στον εγκέφαλο τους φώς διαφορετικού μήκους κύματος, αμέσως απέκτησαν ξανά τις παλιές αναστολές και το άγχος τους. Με δεδομένο λοιπόν, πως η αμυγδαλή του εγκεφάλου έχει παρόμοια δομή στα ποντίκια και στον άνθρωπο μπορούμε με ασφάλεια να προβλέψουμε πως η μέθοδος αυτής των ερευνητών, της ‘απευαισθητοποίησης’ όπως θα την αποκαλούσα έναντι του φόβου, μπορεί μελλοντικά να εφαρμοστεί και στους ανθρώπους.

Το άγχος είναι μία συνηθισμένη ψυχική διαταραχή, με ποικίλα συμπτώματα και συνέπειες σε διάφορες πλευρές της καθημερινής ζωής του ανθρώπου (οικογένεια, εργασία, κατάχρηση αλκοόλ και άλλων ουσιών, κ.α.). Τέλος πολλά απ’ τα υπάρχοντα αγχολυτικά φάρμακα δεν είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικά, ενώ μπορεί να έχουν σημαντικές παρενέργειες, όπως να επιφέρουν εθισμό στο ίδιο το άτομο.

Tags: , , , , , , , ,