Ο πλανήτης μας πνίγεται από τα σκουπίδια μας

stroda_skoupidiaΠερπατούσα σ’ ένα παράπλευρο στενό της Ερμού. Η ενοχλητική οσμή του δρόμου και τα γέλια μιας ατίθασης παρέας που κλωτσούσε , ο ένας στον άλλον, μια ξεσκισμένη σακούλα γεμάτη σκουπίδια με εξόργισε . Σκουπίδια ήταν στοιβαγμένα γύρω από τους γκρι και μπλε κάδους. Την όλη μου απέχθεια συμπλήρωσε το μαύρο γρήγορο αυτοκίνητο που εκσφενδόνισε ένα κουτάκι αναψυκτικού…

3,5 εκατομμύρια τόνοι στερεών αποβλήτων παράγονται κάθε μέρα σε όλον τον πλανήτη σύμφωνα με την έκθεση «Περιβάλλον: η παραγωγή αποβλήτων θα κορυφωθεί αυτό τον αιώνα». Ποσότητα δεκαπλάσια σχετικά με τον προηγούμενο αιώνα.Το κανονικό σενάριο υπολογισμού του όγκου των αποβλήτων που θα κατακλύσουν τη Γη τα επόμενα χρόνια προβλέπει τον διπλασιασμό της ποσότητας αυτής ως το 2025 και τον τριπλασιασμό της ως το 2100. Επίσης προβλέψεις γίνονται για το βέλτιστο σενάριο , όπου αναμένεται η συγκράτηση της παραγωγής αποβλήτων στα 8,4 εκατομμύρια τόνους ημερησίως ως το 2075 και για το χείριστο όπου δε θα επιτευχθεί η παραμικρή πρόοδος στην αντιμετώπιση περιβαλλοντικών προβλημάτων με απόρροια ο κόσμος να διαχωριστεί σε περιοχές ακραίας φτώχειας, μέσου πλούτου και οριακής διαβίωσης .

Και τα παραπάνω νούμερα φαντάζουν πιο φυσιολογικά , αν κανείς σκεφτεί ότι στην Ελλάδα περίπου 10 εκατομμύρια άνθρωποι παράγουμε 7.000 τόνους σκουπιδιών ημερησίως ,παραπάνω από 2 εκατομμύρια τόνους ετησίως. Καθώς κάθε ένας από εμάς παράγει περίπου 440 κιλά κάθε χρόνο. 10 χρόνια πριν κάθε Έλληνας κάτοικος παρήγαγε 313 κιλά περίπου. Και αν δεν αλλάξουμε τρόπο παραγωγής και κατανάλωσης, θα ξεπεράσουμε τα 580 κιλά ανά άτομο σε λίγα χρόνια . Και το νούμερο θα συνεχίσει να μεγαλώνει .

Το θέμα , ωστόσο , είναι ότι δε μας ενδιαφέρει η αύξηση που θα επέλθει. Όπως δε μας άγγιξε αυτή που τώρα υπάρχει. Όπως δε μας νοιάζει ποιά είναι η κατάληξη των απορριμμάτων μας και ποιά είναι η σωστή διαχείριση τους , από εμάς και από την πολιτεία. Όπως μας αφήνουν παγερά αδιάφορους οι συνέπειες στο περιβάλλον και στον άνθρωπο .

Και μπορεί κάποιες χώρες της οικουμένης να είχαν και να έχουν το ίδιο πρόβλημα με τη ποσότητα και τη ποιότητα των απορριμμάτων , αλλά έχουν ευαισθητοποιηθεί και κινητοποιηθεί προτάσσοντας και υλοποιώντας δραστικές λύσεις. Όπως η Δανία, η Ολλανδία, η Ιταλία, η Γερμανία, το Βέλγιο, η Αυστρία και η Αγγλία, που με μεθόδους κοστολόγησης , με προγράμματα ξεχωριστής συλλογής των οικιακών οργανικών απορριμμάτων, με υπολογισμούς στα τέλη του δήμου για κάθε νοικοκυριό ονομαστικά και , φυσικά , με την ανακύκλωση – στο εξωτερικό το 80% των οικιακών απορριμμάτων ανακυκλώνεται – κατάφεραν την άμεση μείωση των αποβλήτων .

Την ίδια στιγμή που η ανακύκλωση οικιακών απορριμμάτων στην Ελλάδα δε ξεπερνά τα μονοψήφια νούμερα. Εμείς όχι μόνο δεν ανακυκλώνουμε αλλά γεμίζουμε τους μπλε κάδους με μη ανακυκλώσιμα σκουπίδια. Ενώ γνωρίζουμε πως ένα μόνο κουτί αλουμινίου εξοικονομεί ενέργεια ικανή να λειτουργήσει μία τηλεόραση τρεις ώρες και η ανακύκλωση αυτού χρειάζεται μόλις το 5% της συνολικής ενέργειας που απαιτείται για την κατασκευή νέων. Ενώ ξέρουμε ότι αγοράζοντας ανακυκλωμένα προϊόντα μειώνουμε τον όγκο των αποβλήτων και εξοικονομούμε φυσικούς πόρους . Πως ,λοιπόν, νέα πιλοτικά προγράμματα , όπως το Athens Biowaste , το οποίο αξιοποιεί υπολείμματα τροφών και παράγει κομπόστ με την βοήθεια των καφέ κάδων που ήδη έχουν τοποθετηθεί σε Γκάζι , Άνω Πατήσια και Κηφισιά , θα καταφέρουν να ορθοποδήσουν ;

Η ανακύκλωση δεν είναι προνόμιο των σύγχρονων κοινωνιών. Από την εποχή των προγόνων μας ,homo erectus και neanderthal, αποδεικνύεται ότι εφαρμοζόταν η ανακύκλωση. Η ανακύκλωση την εποχή εκείνη δεν σχετιζόταν με περιβαλλοντικές ευαισθησίες αλλά αποτελούσε στρατηγική επιβίωσης , εξοικονόμησης ενέργειας και φυσικών πόρων .

Και η ανακύκλωση μπορεί να είναι βασικός πυλώνας της πολιτικής διαχείρισης των απορριμμάτων αλλά δεν είναι ο αυτοσκοπός . Δεν υπάρχει νόημα να παράγουμε σκουπίδια ακατάσχετα με το σκεπτικό ότι θα τα ανακυκλώσουμε . Η ανακύκλωση πρέπει να λειτουργεί συμπληρωματικά . Ο σκοπός είναι η μείωση του όγκου των σκουπιδιών .

Προτάσεις μείωσης υπάρχουν και είναι εφικτές, αλλά δεν υπάρχει η πολιτική βούληση να προωθηθούν και η κοινωνική για να προχωρήσουν .Και η πολιτική βούληση δύσκολα θα υπάρξει όσο δεν υφίσταται η κοινωνική , όσο τα σκουπίδια μεταφράζονται σε χρηματικά ποσά. Η μείωση του όγκου των απορριμμάτων δεν αποφέρει κέρδος σε καμία εταιρεία και σε κανέναν εργολάβο. Η ευαισθητοποίηση δε φέρνει κέρδη. Αλλά ως πότε θα λεγόμαστε Ευρωπαίοι χωρίς να είμαστε εκεί που πραγματικά χρειάζεται ;

Έλενα Στρόδα

Tags: , , , , , , ,