Από το παρελθόν στο παρόν δια μέσω της παιδείας

perperidounewarticleΜε αφορμή την διαμάχη που έχει ξεσπάσει εδώ και ενάμιση περίπου χρόνο , για την πιθανή απομάκρυνση των αρχαιοτήτων από την στάση του μετρό «Βενιζέλου» στην Θεσσαλονίκη , αναρωτιόμουν κατά πόσο ο ελληνικός λαός και ένα παραπάνω οι κάτοικοι αυτοί της πόλης μπορούν να αντιληφθούν, να κατανοήσουν και τέλος να σεβαστούν την αξία και την βαρύνουσα σημασία που έχουν αυτά τα ευρήματα όχι μόνο για την πόλη μας αλλά και για ολόκληρη την ανθρωπότητα.

Μπορεί για μια μερίδα ανθρώπων να ακουστεί υπερβολική αυτή μου η φράση ή  η διατύπωση, αλλά σκεφτείτε μόνο τα εξής : Τα ευρήματα αυτά αποτελούν κομμάτι της ιστορίας μας, αρά κομμάτι του πολιτισμού και της ταυτότητας μας. Επίσης, η ελληνική ιστορία αποτελεί κομμάτι της παγκόσμιας ιστορίας, στην οποία αναδεικνύονται οι ποικίλες σχέσεις μεταξύ των λαών. Εκτός από αυτά, καλό είναι να θυμόμαστε ότι ο ελληνικός πολιτισμός μελετάτε εδώ και αιώνες από ξένους επιστήμονες διαφορετικών μάλιστα ειδικοτήτων με μεγάλη αγάπη και προσήλωση και αυτό αποδεικνύεται από το γεγονός ότι σε πολλά πανεπιστήμια του εξωτερικού υπάρχουν ελληνικές έδρες, δηλαδή σπουδές που αφορούν τον ελληνικό πολιτισμό. Για αυτό  το λόγο καλό είναι πριν διατυπώσουμε την άποψη μας να έχουμε μια σφαιρική  και ολοκληρωμένη άποψη για τα γεγονότα και τα πράγματα.

Είναι αντιφατικό το φαινόμενο που παρατηρείται σε σχέση με τον λαός μας : πολλοί από εμάς περιφρονούμε ή και συχνά υποβαθμίζουμε με τα σχόλια μας, τα πολιτισμικά ευρήματα της χώρας μας, ενώ όταν τύχει να βρεθούμε στο εξωτερικό και να επισκεφθούμε  τα μουσεία  της εκάστοτε χώρας εκθειάζουμε τα συγκεκριμένα εκθέματα, που πολλές φορές σημειωτέον δεν αποτελούν αρχαιότητες ή ιστορικά κειμήλια, τα οποία αναδεικνύουν την προϊστορία και την σημασία ενός πολιτισμού. Όμως , που οφείλεται τελικά αυτή η συμπεριφορά μας ;

Ένας παράγοντας αυτής μας της αντιμετώπισης μπορεί να είναι η συνήθεια και με τον όρο συνήθεια, εννοώ ότι από μικρή ηλικία μεγαλώνουμε σε ένα περιβάλλον όπου γύρω μας υπάρχουν απτά δείγματα του πολιτισμού μας : αγάλματα, μνημεία, μουσεία, τα οποία από ένα σημείο και μετά αποτελούν μέρος της καθημερινότητας μας, ως αποτέλεσμα με το πέρασμα των χρόνων να μην  μας προξενούν ενδιαφέρον ή εντυπωσιασμό.

Επίσης, ένας ακόμη καταλυτικός παράγοντας είναι  η παιδεία – η εγγράμματη ταυτότητα, που αποκτούμε ως μέλη της κοινωνίας κατά την διάρκεια τόσο των μαθητικών –φοιτητικών μας χρόνων όσο και μετέπειτα ,καθώς η μάθηση και η εκπαίδευση είναι διαδικασίες, οι οποίες δεν σταματούν με το πέρας των σπουδών μας .  Μελετάμε και μαθαίνουμε τόσο για τον πολιτιστικό μας πλούτο όσο και για την ιστορία μας από τις πρώτες τάξεις του δημοτικού, όμως τελικά τι είναι αυτό που μείνει και κατά πόσο θυμόμαστε όλα αυτά τα γεγονότα ή τα στοιχεία που μαθαίνουμε κατά την διάρκεια των σχολικών μας χρόνων και τέλος κατά πόσο όλα αυτά μας βοηθούν ή μας κατευθύνουν στην διαμόρφωση μιας εγγράμματης ταυτότητας ; Και σε αυτό το σημείο θα πρέπει να σημειωθεί ότι με τον όρο εγγράμματη ταυτότητα, δεν εννοείται μόνο η γνώση γραφής και ανάγνωσης, αλλά και η κατάκτηση της παιδείας , της ουσιαστικής γνώσης του κόσμου.

Έτσι λοιπόν, αν πάρουμε ως παράδειγμα την Θεσσαλονίκη : σύμφωνα με μια μικρή έρευνα που έκανα η πόλη μας έχει δεκαοκτώ μουσεία , πράγμα που και εμένα προσωπικά μου προξένησε εντύπωση καθώς δεν περίμενα ότι ο αριθμός θα ήταν τόσο μεγάλος, σε αυτόν δεν περιλαμβάνονται οι εκκλησίες, οι οποίες επίσης αποτελούν ιστορικά κειμήλια της βυζαντινής περιόδου, όπως η εκκλησιά του πολιούχου της πόλης Αγίου Δημητρίου, η οποία περιλαμβάνει τις γνωστές κατακόμβες και οι αρχαιότητες που βρίσκονται σε εξωτερικό χώρο, όπως η Ασπίδα του  Γαλέριου- γνωστή ως «Καμάρα» στους περισσότερους.

Όμως, παρά την πληθώρα μουσείων και αρχαιολογικών χώρων, πόσα από αυτά έχουμε επισκεφθεί ως κάτοικοι αυτής της πόλης, πόσα από αυτά γνωρίζουμε και πόσα από αυτά που έχουμε επισκεφθεί τα έχουμε τιμήσει με την αρμόζουσα και  δέουσα αξία ; Η Θεσσαλονίκη τυχαίνει να φιλοξενεί τα μοναδικά στην χώρα μας μουσεία φωτογραφίας και κινηματογράφου , πόσοι από πού τους κατοίκου και όχι μόνο της πόλης, γνώριζαν αυτήν την πληροφορία ;

Άρα, λοιπόν όλα ξεκινούν από αυτήν την χιλιοειπωμένη , αλλά τόσο καθοριστική έννοια που ονομάζεται παιδεία και στην οποία δυστυχώς ο λαός μας υπολείπεται σημαντικά, αφού αποδεικνύεται και από τις πράξεις μας ότι δεν είμαστε σε θέση να εκτιμήσουμε και να αξιοποιήσουμε ορθά τα μεγάλα κοιτάσματα πολιτισμού που έχουμε ως χώρα. Όμως, αυτό δεν είναι μόνο δικό μας λάθος, μερίδιο ευθύνης έχει και η πολιτεία η όποια μέσω της εκπαίδευσης δεν στελεχώνει πραγματικά και ουσιαστικά τα εγγράμματα όντα, τα οποία ασχέτως αν αρέσκονται στην γνώση του ελληνικού πολιτισμού ή όχι , θα είναι σε θέση να εκτιμούν και να σέβονται τουλάχιστον την αξία και την βαρύνουσα σημασία που αυτά κατέχουν στην ανθρώπινη ιστορία και στον παγκόσμιο πολιτισμό. Καλό είναι να θυμόμαστε ότι : χωρίς το παρελθόν δεν μπορεί να υπάρξει μέλλον, άρα δεν μπορούν να υπάρξουν και ολοκληρωμένες ταυτότητες πολιτών.

Eιρήνη Περπερίδου

Tags: , , , , , , ,