Πάντοτε αδιόρθωτο ελληνικό Πανεπιστήμιο

Το πόσο επίπονη και κοπιαστική είναι η διαδικασία εισαγωγής σε κάποιο από τα ανώτατα ή τεχνολογικά εκπαιδευτικά ιδρύματα είναι γνωστό εξ ιδίας πείρας στους περισσότερους από εμάς. Το θλιβερό και συνάμα παράλογο της όλης υπόθεσης είναι ότι προς απογοήτευση του εκάστοτε φιλομαθή νέου οι παροχές του ελληνικού Πανεπιστημίου δεν ανταποκρίνονται ούτε στο ελάχιστο στην σχεδόν υπεράνθρωπη προσπάθεια αλλά και στο αναπάντεχα για τα ελληνικά δεδομένα εν μέσω κρίσης ικανοποιητικό μορφωτικό επίπεδο που έχει θεμελιωθεί από την πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση. Με απλά λόγια ο επίδοξος πτυχιούχος αδικαιολόγητα δύσκολα μπαίνει στο πανεπιστήμιο και ακόμη πιο αδικαιολόγητα εύκολα βγαίνει από αυτό, έχοντας δυστυχώς στο μεσοδιάστημα αποκτήσει γνώσεις συχνά ημιτελείς.

writing hands of students at course

Για να θυμούνται οι παλιοί υπουργοί παιδείας αλλά κυρίως για να μαθαίνουν οι νέοι, οι πληγές των Πανεπιστημίων δεν είναι λίγες με πρώτη την αμφιλεγόμενη κατάργηση ή όχι του πανεπιστημιακού ασύλου. Ενός ασύλου που αφενός υπάρχει για να προστατεύει την ελευθερία της σκέψης, του λόγου και των ιδεών όλων των μελών της πανεπιστημιακής κοινότητας και αφετέρου επιτρέπει τη πρωτοφανή άνθιση κάθε είδους εγκληματικότητας μέσα σε έναν χώρο που σε κάθε άλλη ανεπτυγμένη, προοδευτική χώρα θεωρείται σχεδόν «ιερός». Επιτρέπει ακόμα (μέσα σε ένα σχήμα οξύμωρο) την παρεμπόδιση της εκπαίδευσης από τους ίδιους τους εκπαιδευόμενους, που με πρόσχημα το ίδιο το περιεχόμενο του σχετικού νόμου, επιδίδονται σε καταλήψεις και καταστροφές απαντώντας με ασέβεια, που κάθε άλλο παρά τους δικαιώνει, στην ασέβεια του Πανεπιστημίου (και όσων υπάρχουν πίσω από αυτό) προς εκείνους.

Από υλικής άποψης τα ελληνικά Πανεπιστήμια υστερούν σε μεγάλο βαθμό σε σχέση με εκείνα της υπόλοιπης Ευρώπης. Η πενιχρή υλικοτεχνική υποδομή σχολών με εργαστηριακά μαθήματα παρεμποδίζει την πλήρη και άρτια κατάρτιση και μας καθιστά υποδεέστερους μορφωτικά σε σχέση με τους ομόλογους φοιτητές του εξωτερικού, αδυναμία που γίνεται φανερή όταν καλούμαστε να τους ανταγωνιστούμε σε μεταπτυχιακό επίπεδο ή στην αγορά εργασίας. Πόσο πιο καρποφόρο θα ήταν ακόμα το εκπαιδευτικό σύστημα των Πανεπιστημίων αν είχαμε στη διάθεσή μας καλύτερα οργανωμένους χώρους μελέτης, πληρέστερες βιβλιοθήκες σε κάθε μικρό ή μεγάλο τμήμα και προσβάσιμες τεχνολογικές καινοτομίες. Περιττό να αναφέρω τα κακοσυντηρημένα και αφιλόξενα κτίρια στα οποία στεγάζεται η μόρφωση, η φροντίδα των οποίων έχει εδώ και χρόνια παραγκωνιστεί μεγαλοπρεπώς.

Ωστόσο, όσο μεγάλα ή μικρά είναι τα πρακτικά ζητήματα το μεγαλύτερο ειδικό βάρος κατέχει το έμψυχο δυναμικό και οφείλω να αναγνωρίσω ότι σε οποιεσδήποτε συνθήκες υπάρχουν πάντοτε αξιοθαύμαστες προσωπικότητες, επιστήμονες πρότυπα, καθοδηγητές και συνοδοιπόροι στη μόρφωσή μας. Αν θέλουμε όμως να είμαστε απόλυτα ειλικρινείς πρέπει επίσης να κατακρίνουμε την αδιαφορία που όχι σπάνια αντιμετωπίζουμε. Το παν στην παιδεία είναι η αλληλεπίδραση, η ανταλλαγή απόψεων είναι εκείνη που προβληματίζει, γεννά ερωτήματα και κινητοποιεί το νου και είναι άκρως απογοητευτικές εκείνες οι στιγμές που κυριαρχεί το αίσθημα της απόλυτης εκπαιδευτικής μοναξιάς. Απορείς: «Γιατί να εισάγομαι στο πανεπιστήμιο, αφού εν τέλει με προμηθεύουν με ογκώδη συγγράμματα τα οποία καλούμαι να κατανοήσω ΜΟΝΟΣ ΜΟΥ, να αποστηθίσω ΜΟΝΟΣ ΜΟΥ, να ερευνήσω ΜΟΝΟΣ ΜΟΥ».

Η διεκπεραιωτική παράδοση δεν είναι διδασκαλία και η βαθμοθηρία δεν είναι καλλιέργεια. Η λανθασμένη αυτή νοοτροπία πρέπει να επαναπροσδιοριστεί και να αντικατασταθεί από αμφοτερόπλευρες προσπάθειες για πιο ουσιαστική παιδεία. Προσπάθειες που θα γεμίσουν τα προκλητικά άδεια αμφιθέατρα και θα οδηγήσουν αδιάφορους και αιώνιους φοιτητές στο πτυχίο. Η γνώση υπάρχει για να ανταλλάσσεται, να εισάγεται και να εξάγεται μεταξύ των πανεπιστημίων στην ίδια χώρα αλλά και μεταξύ των χωρών. Χρειαζόμαστε γόνιμες συνεργασίες με ξένα πανεπιστήμια και ερευνητικά κέντρα, χρειαζόμαστε καλογραμμένα συγγράμματα και έγκαιρη παραλαβή αυτών. Χρειαζόμαστε επίσης καθηγητές με όρεξη και προθυμία, καλούς γνώστες των αντικειμένων και, κυρίως, χρειαζόμαστε κίνητρα για να δουλέψουμε και να προοδεύσουμε.

Αξιόλογες είναι οι προσπάθειες διεύρυνσης των οριζόντων χάρη στην ύπαρξη φοιτητικών ομάδων που επιδίδονται στην τέχνη, τον αθλητισμό ή άλλες παραγωγικές δραστηριότητες, οι οποίες πραγματοποιούνται σχεδόν αποκλειστικά με πρωτοβουλία των φοιτητών. Γιατί, λοιπόν, η πολιτεία δεν ενισχύει το έργο και τη δημιουργικότητά μας τόσο σε υλικό όσο και σε ηθικό επίπεδο; Γιατί οι άμεσα εμπλεκόμενοι στο χώρο του Πανεπιστημίου περιορίζονται μόνο στην ελάχιστη δυνατή προσφορά και δεν λαμβάνεται υπ’ όψιν η ανάγκη του νέου για δράση σε ποικίλους τομείς; Γιατί, τέλος, δεν μπορούμε να έχουμε ουσιαστικό λόγω στην αξιολόγηση και βελτίωση του έμβιου και άβιου πανεπιστημιακού περιβάλλοντος;

Για έναν ακόμη Οκτώβρη το Ελληνικό Πανεπιστήμιο ανοίγει τις πύλες του και μας υποδέχεται με ελλείμματα, με μουτζουρωμένους τοίχους και αβέβαιες θέσεις για τους διοικητικούς υπαλλήλους. Και εμείς από τη μεριά μας, για μία ακόμη φορά, θέτουμε στόχους και χαράσσουμε τη δική μας πορεία, ρουφάμε σαν σφουγγάρια όσα μπορούν να μας δοθούν, ανησυχητικά λιγότερα από όσα όφειλαν να μας δοθούν, και πετυχαίνουμε στόχους που αξίζουν διπλάσια σε συνθήκες σαν κι αυτές.

Να έχουμε όλοι μία παραγωγική, καλύτερη από τις προηγούμενες πανεπιστημιακή χρονιά!

Xρύσα Γούτα

φοιτήτρια Ιατρικής στο Α.Π.Θ.

Tags: , , , , , , , ,