Μαθαίνοντας πως να μαθαίνω

Ποιο είναι το πρώτο πράγμα που σας έρχεται στο μυαλό όταν ακούτε τη λέξη διάβασμα;

diavasma

Εμένα μου έρχονται αναμνήσεις από τα σχολικά μου χρόνια όπου έπρεπε να διαβάζω για να περάσω τις τάξεις, να πάρω το «χαρτί» στα Αγγλικά, να περάσω τις πανελλήνιες εξετάσεις κοκ. Αργότερα στο πανεπιστήμιο το διάβασμα ήταν (και είναι) συνυφασμένο με τις εξετάσεις μετά το τέλος κάθε εξαμήνου αλλά και με την έρευνα για την δημιουργία εργασιών.

Η διαδικασία του διαβάσματος είναι διαφορετική όταν αλλάζεις βαθμίδες. Αλλιώς διαβάζουμε στο Δημοτικό και αλλιώς στο Πανεπιστήμιο. Οι ανάγκες είναι διαφορετικές, η συστηματικότητα που διαβάζουμε είναι διαφορετική αλλά και εμείς οι ίδιοι είμαστε διαφορετικοί. Το διάβασμα είναι κάτι το οποίο εξασκείται. Μέσω του διαβάσματος μαθαίνουμε πώς να μαθαίνουμε πράγματα. Ο καθένας από εμάς μπορεί να πάρει ένα βιβλίο και να το διαβάσει αλλά ο αριθμός των ατόμων που θα είναι σε θέση μετά να εξηγήσει τι διάβασε είναι περιορισμένος. Υπάρχουν ορισμένα κόλπα και τεχνικές που μπορούν να βοηθήσουν ώστε το διάβασμα να μην είναι μια αγγαρεία.

Το πρώτο και βασικό είναι η καλή φυσιολογία και η ανεβασμένη ψυχολογία ενισχυμένη με κίνητρα. Πριν ξεκινήσουμε να διαβάζουμε, θα πρέπει να είμαστε ξεκούραστοι, να έχουμε ολοκληρώσει τις φυσικές μας ανάγκες σε νερό, φαγητό και μετά να ξεκινήσουμε να διαβάζουμε. Ο φωτισμός είναι ιδιαίτερα σημαντικός. Δεν θα πρέπει να έχουμε χαμηλό φωτισμό αλλά φως το οποίο να μην δημιουργεί σκιές ώστε να μην κουραζόμαστε στην ανάγνωση. Το διάβασμα θα πρέπει να το σκεφτόμαστε σαν μια διαδικασία μέσω της οποίας αποκτάμε νέες γνώσεις και καταπιανόμαστε με ένα αντικείμενο που ή δεν το κατέχουμε ή θέλουμε να μάθουμε περισσότερα για αυτό. Θα πρέπει να αφήσουμε πίσω μας την εικόνα του διαβάσματος ως μια καταναγκαστική εργασία διότι έτσι δεν πρόκειται να ενδιαφερθούμε για το τι λέει το εκάστοτε βιβλίο και θα παραιτηθούμε πριν ακόμα ξεκινήσουμε.

Ένα ακόμα κολπάκι που θα μας αφήσει να έχουμε μια πιο αποδοτική επίδοση είναι η διασφάλιση της ησυχίας μας από εξωτερικές ενοχλήσεις. Όταν έχεις ανοίξει το βιβλίο  και δίπλα ακριβώς έχεις ανοιχτό το facebook,  το skype και το κινητό τι πιστεύεις ότι θα συμβεί; Καλύτερα να διαβάσουμε λιγότερη ώρα αλλά ενεργητικά και αποδοτικά παρά μια ολόκληρη μέρα με αποσπάσεις ολόγυρά μας. Επίσης, αν το έχουμε πάρει πατριωτικά το θέμα και θέλουμε να βγάλουμε 5 τόμους σε μία μέρα, θα πρέπει να κάνουμε τα κατάλληλα και απαραίτητα διαλείμματα για να γεμίσουμε τις μπαταρίες μας και να καθαρίσουμε το μυαλό μας. Επιπλέον, μετά από κάθε γεύμα μέσα στη μέρα μας θα πρέπει να περιμένουμε από 30 έως 90 λεπτά ώστε να γίνει η πέψη και μετά να συνεχίσουμε.

Πώς να διαβάζω; Πολλοί δεν γνωρίζουμε τον τρόπο με τον οποίο θα πρέπει να διαβάζουμε. Όταν έχουμε καθορισμένη ύλη να καλύψουμε, χωρίζουμε τα κεφάλαια ανάλογα με τον πόσο χρόνο έχουμε μέχρι την εξέταση. (Αν για παράδειγμα έχουμε 3 μέρες μπροστά μας, χωρίζουμε τα κεφάλαια έτσι ώστε την τελευταία ημέρα να τα έχουμε τελειώσει και να κάνουμε και την επανάληψή μας). Ανοίγουμε το βιβλίο, κοιτάμε τα περιεχόμενα, κάνουμε μια γρήγορη σάρωση των σελίδων που καλούμαστε να διαβάσουμε και στη συνέχεια ξεκινάμε. Υπογραμμίζουμε από αυτά που διαβάζουμε τα πιο σημαντικά με ένα μαρκαδοράκι, ένα μολύβι ή ότι μας βολεύει. Αν έχουμε να κάνουμε με δύσκολες έννοιες μπορούμε να κοιτάξουμε στο Διαδίκτυο (Google is your friend) για περισσότερες πληροφορίες ή εικόνες που θα μας βοηθήσουν. Μετά το τέλος κάθε ενότητας καλό θα ήταν να κρατάμε σε ένα ξεχωριστό χαρτί τις δικές μας σημειώσεις από αυτά που διαβάσαμε. Να καταγράψουμε ορισμούς, έννοιες, ή ότι μας φαίνεται σημαντικό.

Τελειώνοντας από τα παραπάνω στάδια έρχεται το στάδιο της αναπαραγωγής αυτών που μάθαμε. Το πρώτο που μπορούμε να κάνουμε, αν έχουμε πρακτικές γνώσεις, είναι να προσπαθήσουμε να τις υλοποιήσουμε. Κάνοντας κάτι, αυτό το κάτι γίνεται κτήμα μας και όσο περισσότερο ασχολούμαστε τόσο καλύτεροι γινόμαστε. Αν πάλι ασχολούμαστε με θεωρητικές έννοιες ή πράγματα που δεν είναι απτά, θα πρέπει να αυτο-αξιολογήσουμε αυτά τα οποία μάθαμε. Μια επίλυση παλιών θεμάτων, μια διαδικασία αυτό-ερωτήσεων βοηθάει να αναγνωρίσουμε που έχουμε κενά.  Αν θέσουμε μια ερώτηση και δεν θυμόμαστε την απάντηση δεν θα πρέπει να τρέξουμε απευθείας στο βιβλίο αλλά να μας δώσουμε λίγο χρόνο να τη σκεφτούμε. Αν και πάλι δεν τα καταφέρουμε τότε ανατρέχουμε και αυτή η γνώση γίνεται πιο ισχυρή.

Εν κατακλείδι, το διάβασμα στο πλαίσιο σχολής μπορεί να μην αποτελεί προσωπική ευχαρίστηση για όλους τους φοιτητές αλλά είναι κάτι αναγκαίο. Αφού δεν μπορούμε να το αποφύγουμε, ας το απολαύσουμε.

Δανάη Αιματίδου

Tags: , , , , , , , ,