Οι γνωστοί άγνωστοι: Κάρολος Κουν

karoloskoun_lioutsiaΟ γνωστός θεατρικός σκηνοθέτης Κάρολος Κουν είναι το πρόσωπο που απασχολεί τη στήλη των γνωστών αγνώστων αυτό το μήνα. Γεννημένος στις 13 Σεπτεμβρίου 1908 ο Κάρολος Κουν θεωρείται σήμερα ίσως ο μεγαλύτερος Έλληνας σκηνοθέτης του θεάτρου. Ποια ήταν η ζωή του; Τι τον έκανε τόσο ξεχωριστό;

Γεννημένος στην Προύσα, φοίτησε στη Ροβέρτειο σχολή της Κωνσταντινούπολης κι έπειτα σπούδασε Αισθητική στο Πανεπιστήμιο της Σορβόννης. Το 1929 προσελήφθη ως καθηγητής αγγλικών στο Κολλέγιο Αθηνών. Με μαθητές του, από το Κολλέγιο, παρουσίασε έργα του Αριστοφάνη και του Σαίξπηρ. Τη διετία 1934- 1936 ίδρυσε και λειτούργησε τη Λαϊκή Σκηνή και συνεργάστηκε με διάφορους γνωστούς θιάσους της εποχής.

Το 1942 ίδρυσε το Θέατρο Τέχνης, όπου και ανέβασε έργα των Ίψεν, Τζ. Μπέρναρντ Σω,  Πιραντέλλο, ενώ μετά την απελευθέρωση από την γερμανική κατοχή, ανέβασε για πρώτη φορά στην Ελλάδα, Λόρκα, Ουίλλιαμς, Μίλερ κ.ά. Επίσης το ίδιο έτος (1942) ίδρυσε και την δραματική σχολή του Θεάτρου Τέχνης, στην οποία μαθήτευσαν μερικοί από τους σημαντικότερους σκηνοθέτες και ηθοποιούς της μεταπολεμικής γενιάς.

Οικονομικές δυσχέρειες ανάγκασαν το Θέατρο Τέχνης να διαλυθεί το 1949 και να ανοίξει πάλι το 1954. Την περίοδο, κατά την οποία ήταν κλειστό, ο Κουν συνεργάστηκε με το Εθνικό Θέατρο, σκηνοθετώντας Τσέχωφ (Ο θείος Βάνιας, Οι τρεις αδερφές), Πιραντέλλο (Ερρίκος Δ΄), κ.λπ.

Το 1954, όταν συγκροτήθηκε και πάλι το Θέατρο Τέχνης, ο Κουν παρουσίασε, μαζί με τους μαθητές της δραματικής του σχολής, και καινούρια ρεύματα του μεταπολεμικού θεάτρου που αναπτύσσονταν εκτός Ελλάδας, όπως Μπρεχτ, Ιονέσκο, Μπέκετ, Πίντερ, Ντάριο Φο, αλλά και  έργα πολλών νέων Ελλήνων προικισμένων συγγραφέων – Σεβαστίκογλου, Καμπανέλλη, Κεχαΐδη, Σκούρτη, Αναγνωστάκη και Ευθυμιάδη, επιστρέφοντας παράλληλα σε έργα των αρχαίων τραγικών και του Αριστοφάνη. Το 1957 παρουσίασε τον Πλούτο και το 1959 τους Όρνιθες του Αριστοφάνη, που θεωρήθηκε παράσταση-σκάνδαλο λόγω της πρωτοποριακής της μορφής. Την περίοδο αυτή ανέβασε παραστάσεις σε Παρίσι, Λονδίνο, Ζυρίχη, Μόναχο, Μόσχα, Βιέννη και αλλού.

Το 1984 το ελληνικό κράτος παραχώρησε έναν χώρο στην Πλάκα, για την ανέγερση του θεάτρου “Κάρολος Κουν”. Τιμήθηκε με το παράσημο του Φοίνικα,  με το Αργυρό Μετάλλιο της Ακαδημίας Αθηνών και με το βραβείο “Θεάτρου των Εθνών”. Με τη διαθήκη του, που δημοσιεύτηκε λίγες μέρες μετά το θάνατό του τον Φεβρουάριο του 1987, κληροδότησε τον τίτλο Θέατρο Τέχνης στους Γ.Λαζάνη, Μ. Κουγιουμτζή και Γ. Αρμένη με την προτροπή να συνεχίσουν τη συνεργασία τους στο Θέατρο Τέχνης Κ. Κουν.

Ο Κάρολος Κουν έγραψε τις μελέτες “Η αρχαία τραγωδία-κωμωδία” και “Ο σκηνοθέτης και το αρχαίο δράμα”. Υπήρξε γεγονός πως ως σκηνοθέτη τον Κουν απασχολούσε το σύγχρονο νεοελληνικό έργο, η νεοελληνική θεατρική παράσταση, το αρχαίο δράμα και το κλασσικό θέατρο σε σύγχρονη απόδοση.

Η στήλη θα κλείσει, όπως το συνηθίζει, με λόγια του ίδιου του Κάρολου Κουν.

Η αφετηρία και η βάση του θεάτρου, όπως και κάθε μορφής τέχνης, είναι η ποίηση και η μαγεία. Αν λείψουν αυτά, δεν υπάρχει θέατρο .”

 

Tags: , , , , ,