Κάπνισμα

stopsmoking2Με αφορμή την Hμέρα κατά του Kαπνίσματος (31 Μαΐου) στο τεύχος αυτού του μήνα θα επικεντρωθούμε στο κάπνισμα, που αποτελεί σοβαρό πρόβλημα για τη δημόσια υγεία.

Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (Π.Ο.Υ.), 1,1 δισεκατομμύρια άνθρωποι είναι καπνιστές. Tο κάπνισμα είναι υπεύθυνο για 3,5 εκατομμύρια θανάτους ετησίως σε παγκόσμιο επίπεδο. Αυτό ισοδυναμεί με 10.000 θανάτους την ημέρα από ασθένειες που σχετίζονται με αυτό. Αν η κατάσταση συνεχίσει με τον ίδιο ρυθμό, στο τέλος του 2020 οι θάνατοι θα φτάσουν περίπου στα 10 εκατομμύρια ετησίως.

Στην Ευρώπη υπολογίζεται ότι περίπου 215 εκ. κάτοικοι καπνίζουν. Στην Ελλάδα παρουσιάζεται η υψηλότερη αναλογία καπνιστών μεταξύ των δυτικοευρωπαϊκών χωρών (37,6%). Σε σύγκριση με τις άλλες δυτικοευρωπαϊκές χώρες, η Ελλάδα φαίνεται να έχει το υψηλότερο ποσοστό καπνιστών, όχι μόνο στους άνδρες αλλά και στις γυναίκες.

Τα τελευταία χρόνια παρατηρείται μια μεγάλη αύξηση του αριθμού των γυναικών που καπνίζουν, ξεπερνώντας ακόμα και τον αριθμό των αντρών. Η ηλικία έναρξης του καπνίσματος στα δυο φύλα είναι τα τελευταία παιδικά χρόνια αλλά και η εφηβεία. Αυτό οφείλεται στο ότι επικρατεί, ότι το κάπνισμα είναι συνδεδεμένο με τη(ν) δημοτικότητα-ωριμότητα-ανεξαρτησία. Ακόμα, στοιχεία δείχνουν ότι το κάπνισμα έχει άμεση συσχέτιση με το κοινωνικο-οικονομικό και μορφωτικό επίπεδο.

Η βλαπτική επίδραση του καπνίσματος οφείλεται στο μεγάλο αριθμό τοξικών ουσιών που βρίσκονται στον καπνό. Ο καπνός έχει περισσότερες από 4.000 διαφορετικές ουσίες, μεταξύ των οποίων και τη νικοτίνη, ενώ περισσότερες από 250 γνωστές καρκινογόνες ουσίες. Η νικοτίνη είναι μια ουσία εθιστική. Γι’ αυτό, η χρήση τσιγάρων με χαμηλά επίπεδα πίσσας και νικοτίνης δεν θεωρείται ασφαλής επιλογή.

Ο κίνδυνος του καπνίσματος καθορίζεται από το πόσο μικρός ηλικιακά ξεκινάει κάποιος το κάπνισμα, από το συνολικό διάστημα καπνίσματος καθώς και από τον μέσο αριθμό τσιγάρων που καταναλώνονται ημερησίως.

Το κάπνισμα θεωρείται υπεύθυνο για: τις καρδιοαγγειακές παθήσεις, τα εγκεφαλικά επεισόδια, αλλά και τις χρόνιες αποφρακτικές πνευμονοπάθειες (χρόνια βρογχίτιδα, άσθμα). Επιπρόσθετα, πρόκειται για τη σημαντικότερη αιτία πρόκλησης καρκίνου. Μερικές από τις μορφές καρκίνων, για τις οποίες ευθύνεται το κάπνισμα είναι: ο καρκίνος των πνευμόνων/νεφρών, του λάρυγγα/οισοφάγου/παγκρέατος/στομάχου, αλλά και της ουροδόχου κύστης κ.α. Πιο συγκεκριμένα, το κάπνισμα ευθύνεται για το 70-90% των θανάτων από καρκίνο του πνεύμονα, ενώ οι θάνατοι από καρκίνο του λάρυγγα αγγίζουν το ποσοστό του 75-85%. Επίσης, υπάρχει αυξημένος κίνδυνος για πεπτικό έλκος, βρεφική θνησιμότητα και ελαττωμένη γονιμότητα.

Τόσο το ενεργητικό όσο και το παθητικό κάπνισμα είναι βλαβερό για τον οργανισμό μας. Σύμφωνα με εκτιμήσεις, στις χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης σημειώνονται ετησίως 79.000 θάνατοι, λόγω του παθητικού καπνίσματος. Πολλές πρόσφατες μελέτες, επιβεβαιώνουν τους σοβαρούς κινδύνους που ενέχει για την υγεία. Η χρόνια έκθεση σε παθητικό κάπνισμα είναι αιτία για πολλές από τις ασθένειες που προκαλεί και το ενεργητικό κάπνισμα όπως καρκίνο, καρδιαγγειακές παθήσεις κ.α. Επίσης, μπορεί να επιδεινώσει τα άτομα που πάσχουν από άσθμα, αλλεργίες κα. Ενώ, είναι επικίνδυνο στα μικρά παιδιά-βρέφη.

Οι παραπάνω κίνδυνοι που συνδέονται με το κάπνισμα είναι δυνατόν να μειωθούν, εφόσον το άτομο σταματήσει να καπνίζει. 10-15 χρόνια αργότερα, ο κίνδυνος εμφάνισης είναι σχεδόν ο ίδιος με αυτόν που αντιμετωπίζει και ένας μη καπνιστής.

Γενικά, τα άτομα που σταματούν να καπνίζουν αναμένεται να έχουν μεγαλύτερο μέσο όρο ζωής από εκείνα που συνεχίζουν να καπνίζουν. Τα οφέλη από τη διακοπή του καπνίσματος είναι αποδεδειγμένα. Γι’ αυτό λοιπόν, υπάρχουν διαφόρων ειδών μέθοδοι που θα κάνουν ευκολότερη τη διακοπή του. Οι μέθοδοι είναι: 1) η θεραπεία αναπλήρωσης της νικοτίνης, 2) τα επιθέματα νικοτίνης και 3) η τσίχλα νικοτίνης.

Τέλος, οι πολιτικές που αναπτύσσονται από την Ευρώπη, ώστε να υπάρξει περιορισμός του καπνίσματος, προσανατολίζονται στα εξής: α) χώρες ελεύθερες από το κάπνισμα, 2) περιορισμό πρόσβασης των νέων στον καπνό, 3) αποτελεσματικότερες προειδοποιητικές επιγραφές πάνω στον καπνό και 4) ενίσχυση των απαγορευτικών μέτρων.

Κάτια Κολοκάθη

Tags: , , ,