Ιός του Δυτικού Νείλου

koynoypiΚατά την περίοδο του 2013 έχουν διαγνωστεί οκτώ κρούσματα λοίμωξης από τον ιό του Δυτικού Νείλου. Ευτυχώς, κανένα από τα παραπάνω κρούσματα δεν είχε θανατηφόρα κατάληξη. Μέχρι στιγμής, έχουν καταγραφεί κρούσματα σε ανθρώπους της Περιφέρειας Αττικής καθώς και της Περιφέρειας Θεσσαλονίκης.

Ο ιός του Δυτικού Νείλου (West Nile virus, WNV) μεταδίδεται κυρίως από το τσίμπημα του κουνουπιού, προσβάλλει ζώα (όπως άγρια πτηνά, άλογα) αλλά και τον άνθρωπο. Ο συγκεκριμένος ιός είναι ένας RNA ιός και συγγενεύει με ιούς που προκαλούν εγκεφαλίτιδες. Ο ιός του Δυτικού Νείλου πήρε το όνομα του, λόγω του ότι αναγνωρίσθηκε για πρώτη φορά σε μια επαρχία του Δυτικού Νείλου.

Κρούσματα από τον ιό του Δυτικού Νείλου σε ανθρώπους και ζώα έχουν εκδηλωθεί στην Αφρική, την Ασία, τη Μ. Ανατολή (Ισραήλ), την Ευρώπη, την Αυστραλία, ενώ το 1999 ο ιός ανιχνεύθηκε για πρώτη φορά στη Νέα Υόρκη και στη συνέχεια μεταδόθηκε σε όλες τις πολιτείες των ΗΠΑ και στον Καναδά. Έκτοτε μέχρι και σήμερα έχει καταγραφεί μεγάλος αριθμός κρουσμάτων. Από το 1996 και μετά έχουν αναφερθεί κρούσματα σε ανθρώπους σε διάφορες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης (Ρουμανία, Ιταλία, Ουγγαρία, Τσεχία, Πορτογαλία, Γαλλία και Ισπανία). Εξάλλου σε πολλές Ευρωπαϊκές χώρες εμφανίζονται περιστασιακά κρούσματα σε άλογα και άγρια πτηνά και έτσι διαπιστώνεται μόλυνση των κουνουπιών. Στην Ελλάδα ο ιός έκανε την εμφάνιση του με μορφή επιδημίας, το καλοκαίρι-φθινόπωρο 2010 με επίκεντρο περιοχές της Κεντρικής Μακεδονίας.

Ο ιός μεταδίδεται κυρίως από μολυσμένα κουνούπια, μέσω του απλού τσιμπήματος. Σε ελάχιστες περιπτώσεις, μπορεί να γίνει μετάδοση του ιού από μεταμόσχευση οργάνου, μετάγγιση αίματος και σε πιο σπάνιες περιπτώσεις από την μητέρα στο έμβρυο (κάθετη μετάδοση). Ο ιός δεν μεταδίδεται από το ένα άτομο στο άλλο, αλλά ούτε και μέσω της επαφής (π.χ. σεξουαλικής). Οι άνθρωποι που διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο από τον ιό του Δυτικού Νείλου είναι άνθρωποι ηλικίας άνω των 50 ετών.

Η νόσος στο 80% των περιπτώσεων είναι ασυμπτωματική, σε λίγα άτομα (περίπου στο 20%) εμφανίζονται ήπια συμπτώματα ενώ σε λιγότερο από το 1% των περιπτώσεων εμφανίζονται σοβαρά συμπτώματα. Πιο αναλυτικά, στην πρώτη περίπτωση όταν το άτομο είναι ασυμπτωματικό, δεν εκδηλώνει κανένα σύμπτωμα. Στην περίπτωση που το άτομο εμφανίζει ήπια συμπτώματα, μπορεί να εμφανίσει πυρετό, πονοκέφαλο, αδυναμία, πόνο στους μυς και τις αρθρώσεις, εμετούς και μερικές φορές δερματικά εξανθήματα (στον κορμό) καθώς και διόγκωση των λεμφαδένων. Η διάρκεια των συμπτωμάτων υπολογίζεται περίπου στις 3-10 ημέρες. Όταν όμως εκδηλώνεται η πιο βαριά μορφή της νόσου (όπως εγκεφαλίτιδα, μηνιγγίτιδα κ.α.)-κυρίως σε άτομα μεγαλύτερης ηλικίας-τότε τα συμπτώματα είναι πονοκέφαλος, υψηλός πυρετός, δυσκαμψία του αυχένα, απάθεια, αποπροσανατολισμός, κώμα, τρόμος, σπασμοί, μυϊκή αδυναμία και παράλυση. Τα συμπτώματα συνήθως κάνουν την εμφάνιση τους ύστερα από 2 έως 14 μέρες από το τσίμπημα του κουνουπιού. Ο χρόνος διάρκειας των συμπτωμάτων είναι μερικές ημέρες. Όμως σε περίπτωση βαριάς μορφή νόσου, η διάρκεια των συμπτωμάτων είναι μεγαλύτερη (μερικές εβδομάδες).

Για την λοίμωξη από τον ιό του Δυτικού Νείλου, δεν υπάρχει συγκεκριμένη θεραπεία αλλά ούτε και κάποιο εμβόλιο έναντι του ιού. Στην πλειοψηφία των περιπτώσεων, δεν γίνεται αντιληπτή και συνήθως τα συμπτώματα περνούν από μόνα τους. Αντιθέτως, στα σοβαρά περιστατικά πιθανόν να είναι αναγκαία η νοσηλεία, ώστε να χορηγηθεί υποστηρικτική αγωγή (π.χ. χορήγηση ενδοφλέβιων υγρών, εισαγωγή σε μονάδα εντατικής θεραπείας για μηχανική αναπνευστική υποστήριξη κλπ).

Τι μπορούμε όμως να κάνουμε έτσι ώστε να αποφύγουμε μια πιθανή μόλυνση; Εξαιρετικής σημασίας είναι τα μέτρα ατομικής προστασίας από τα κουνούπια. Αυτό μπορεί να γίνει με την χρήση διάφορων εντομοαπωθητικών στο ακάλυπτο δέρμα ή και πάνω από τα ρούχα. Χρησιμοποιούνται διάφορες δραστικές ουσίες, όπως το DEET, η ικαριδίνη ή η πικαριδίνη καθώς και φυσικές ουσίες π.χ. τα αιθέρια έλαια ευκαλύπτου-έχοντας όμως μειωμένη εντομοαπωθητική δράση. Ο χρόνος δράσης των ουσιών αυτών κυμαίνεται από 1-5 ώρες. Σε όλες όμως τις περιπτώσεις είναι απαραίτητο να ακολουθούνται οι οδηγίες του κατασκευαστή.

Ακόμα, ιδιαιτέρως προσεκτικοί πρέπει να είμαστε κατά τις ώρες έκθεσης σε τσιμπήματα καθώς δεν πρέπει να ξεχνάμε πως τα περισσότερα είδη κουνουπιών που μεταφέρουν τον ιό, τσιμπούν από το σούρουπο μέχρι το χάραμα. Επίσης, πρέπει να γίνεται χρήση κατάλληλων ενδυμάτων, δηλαδή ρούχα που καλύπτουν το σώμα (μακριά μανίκια-παντελόνια, φαρδιά ρούχα κτλ) όσο γίνεται περισσότερο.

Επιπλέον, η χρήση εντομοκτόνων στον αέρα είναι εξίσου βοηθητική, διότι περιέχουν ουσίες που αποπροσανατολίζουν τα έντομα. Κυκλοφορούν στο εμπόριο σε διάφορες μορφές, τέτοιες είναι το αερόλυμα (αεροζόλ), οι ταμπλέτες, το εξατμιζόμενο διάλυμα, τα σπιράλ (φιδάκια) κ.α. Τέλος, η αποφυγή στάσιμων νερών και λυμάτων στον περιβάλλοντα χώρο μειώνει τις πιθανότητες εμφάνισης κουνουπιών.

Συμπερασματικά λοιπόν, η επιδημιολογική επιτήρηση της νόσου, η συστηματική και έγκαιρη καταπολέμηση των κουνουπιών καθώς και η εφαρμογή μέτρων ατομικής προστασίας από τα κουνούπια αποτελούν τα πλέον ενδεδειγμένα μέτρα για τον έλεγχο της νόσου.

Σημ.: αναλυτικές πληροφορίες για τον ιό του Δυτικού Νείλου μπορείτε να βρείτε στην ιστοσελίδα του Κέντρου Ελέγχου & Πρόληψης Νοσημάτων (ΚΕΕΛΠΝΟ) του Υπουργείου Υγείας (www.keelpno.gr).

Tags: , , , ,