Νέα μέρα για το Ιράν, των πυρηνικών;

iran_pirinikaΜε μεγάλο ενδιαφέρον παρακολούθησε η διεθνής κοινότητα τις εξελίξεις στο Ιράν, όπου οι προεδρικές εκλογές έφεραν τη μεγάλη ανατροπή. Ο Μαχμούντ Αχμαντινετζάντ έχασε τις εκλογές. Αυτό είναι γεγονός που χρήζει μεγάλης ανάλυσης, την οποία δε χρειάζεται να κάνουμε εδώ. Ωστόσο, μπορούμε να καταθέσουμε κάποιες σκέψεις για το αποτέλεσμα, καθώς και για το φλέγον ζήτημα του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν και τι νέο φέρνει ο νέος πρόεδρος στις διαπραγματεύσεις με τη Δύση.

Κεραυνός εν αιθρία για τους περισσότερους η επικράτηση του Χασάν Ρουχανί, του μετριοπαθούς ιρανού πολιτικού ο οποίος απευθύνθηκε στους ψηφοφόρους ως η εναλλακτική λύση στα αδιέξοδα που οδηγούσε η πολιτική τού προκατόχου του. Πολλοί εξάγουν ήδη συμπεράσματα για στροφή στην υπόθεση εμπλουτισμού ουρανίου και δημιουργία πυρηνικού οπλοστασίου. Πλανώνται, όμως. Καθώς ο Ρουχανί είναι δομικός υποστηρικτής της ανάπτυξης του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν.

Η εκλογή του έχει να κάνει κυρίως με την ελπίδα που ζητά ο ιρανικός λαός για αλλαγή στάσης στις δύσκολες διαπραγματεύσεις με τη Δύση, στάση η οποία θα οδηγήσει στη χαμένη οικονομική ευμάρεια, η οποία χάθηκε μετά τις συνεχόμενες κυρώσεις αιτία του πυρηνικού προγράμματος.

Πλέον το «μπαλάκι» βρίσκεται στα χέρια των Η.Π.Α. και της ομάδας τους. Η διακυβέρνηση Ομπάμα έχει την ευκαιρία να επανακαθορίσει την πολιτική της απέναντι στο Ιράν και να δώσει νέα ώθηση στις διμερείς επαφές. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι το Ιράν δεν πρόκειται να κάνει πίσω στην ανάπτυξη του πυρηνικού του προγράμματος. Πιθανό να επιτρέψει μεγαλύτερο διεθνή έλεγχο. Παραίτηση αποκλείεται. Οι Η.Π.Α. θα πρέπει να αποδεχθούν το Ιράν ως την ενδεχόμενη νέα πυρηνική δύναμη στην περιοχή, και το Ιράν να δεχθεί περιορισμούς και έλεγχο στις πυρηνικές του δραστηριότητες. Αν το σκεφτούμε αναλογικά θα μπορούσαμε να πούμε ότι οι Η.Π.Α. θα πρέπει να εστιάσουν στις σχέσεις με το Ιράν με ανάλογο τρόπο ως κάνουν στην Τουρκία. Χαλαρή παρεμβατική προσέγγιση. Με τη Συρία να φλέγεται και την Τουρκία σε απόλυτο εμβρασμό, ίσως το Ιράν του Ρουχανί να αποδειχθεί αξιόπιστος περιφερειακός πόλος.

Ο άλλος παίχτης που θα πρέπει να αναθεωρήσει την τακτική του είναι το Ισραήλ. Το οποίο βασιζόταν στην επιθετική διπλωματία τού Αχμαντινετζάντ ώστε να διατηρεί ακμαίο το δικαίωμα για επεμβατική στρατιωτική πολιτική στην περιοχή. Τέτοιου είδους αφορμές με τον Ρουχανί στο τιμόνι του Ιράν δεν θα της έχει. Αυτό διαφοροποιεί τα δεδομένα στην περιοχή και πλέον το Ισραήλ πιθανολογούμε θα εστιάσει στα της γειτονιάς μας – Συρία και Τουρκία. Εξέλιξη θετική για την Ελλάδα.

Ο Ομπάμα θα πρέπει να παλέψει στο εσωτερικό μέτωπο για να αλλάξει τη στάση του προς το Ιράν. Πέραν από το διακομματικό χάρτη, κυρίως εντός Κογκρέσου, θα πρέπει να αντιμετωπίσει και το ισχυρό εβραϊκό λόμπι, το οποίο συντάσσεται προς την κατεύθυνση επέμβασης στο Ιράν ήδη από το 2011. Το Ιράν από την άλλη θα πρέπει με καλή πίστη να καταστήσει σαφές ότι το πρόγραμμα εμπλουτισμού δε σταματάει, αλλά ότι είναι ικανό να χειριστεί τη νέα δύναμή του με τρόπο απόλυτα νόμιμο και συνετό. Άλλωστε, όπως έγραφε σε ένα από τα τελευταία του γραπτά ο μεγαλός θεωρητικός των διεθνών σχέσεων, K. Waltz, ένα Ιράν με πυρηνικά όπλα θα ήταν ο μεγαλύτερος πόλος σταθερότητας για όλη την περιοχή της Κεντρικής Ασίας και Μέσης Ανατολής, και θα έπρεπε να ήταν η Δύση που θα επιζητούσε μία τέτοια εξέλιξη, και όχι το ανάποδο. Όταν εδραιώνονται οι μεγάλες πυρηνικές δυνατότητες ενός κράτους, είναι τότε που η σταθερότητα έρχεται.

Μπατιστάτος Βαγγέλης

Tags: , , , , , ,