Αντισύλληψη Μέρος 2ο

Η φοιτητική περίοδος είναι μια από τις ωραιότερες περιόδους της ζωής του ανθρώπου, καθώς ανεξαρτητοποιείται από τους δικούς του, διασκεδάζει, γνωρίζει καινούργιους ανθρώπους, αποκτά νέες εμπειρίες, αναπτύσσει δεξιότητες και πιθανόν είναι και ο καιρός που κάνει τις πρώτες του “σοβαρές” σχέσεις. Σε αυτό το τεύχος θα μιλήσουμε για κάτι που θα έπρεπε –κατά τη γνώμη μου- να διδασκόμαστε από το σχολείο, δηλαδή για την αντισύλληψη.

Στο άρθρο του προηγούμενου τεύχους είχαμε αναφερθεί στις φυσικές μεθόδους αντισύλληψης (πχ. περιοδικής αποχής, διακεκομμένης συνουσίας κα.) αλλά και στις μεθόδους φραγμού, όπως είναι το κολπικό διάφραγμα, το γυναικείο/αντρικό προφυλακτικό κτλ. Η εστίαση μας σ’ αυτό το τεύχος θα είναι στα ενδομητρικά σπειράματα, στην ορμονική αντισύλληψη και τέλος, στην επείγουσα αντισύλληψη. Ας δούμε, λοιπόν, το καθένα αναλυτικά.

SpiralΤα ενδομητρικά σπειράματα (γνωστά ως σπιράλ) πρόκειται για συσκευές από μαλακό εύκαμπτο υλικό ή ορισμένες φορές συνδυασμό πλαστικού και μετάλλου. Το μήκος τους είναι 2-4 cm. Η τοποθέτηση τους γίνεται στην κοιλότητα της μήτρας προσφέροντας υψηλή αποτελεσματικότητα. Παραμένουν εκεί για αρκετό χρονικό διάστημα, περίπου 3-5 χρόνια. Τα σπειράματα εμποδίζουν τη γονιμοποίηση του ωαρίου από το σπέρμα. Ορισμένα από τα πλεονεκτήματα της μεθόδου είναι: α. μακροχρόνια αντισυλληπτική δράση, β. υψηλή αντισυλληπτική αποτελεσματικότητα, γ. μέθοδος άμεσα αντιστρεπτή κτλ. Όμως, τα ενδομητρικά σπειράματα δεν παύουν να έχουν και κάποια μειονεκτήματα-επιπλοκές, παραδείγματος χάριν δεν προστατεύουν από τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα, ενώ η αφαίρεση τους δεν γίνεται από την ίδια τη γυναίκα.  Επιπλέον, δεν πρέπει να χρησιμοποιούνται από γυναίκες οι οποίες είναι αλλεργικές στο χαλκό ή πάσχουν από τη νόσο Wilson (για συγκριμένο είδος σπειράματος). Στις αντενδείξεις της μεθόδου έχουμε: την εγκυμοσύνη, τις νεοπλασίες του τραχήλου-ενδομητρίου-ωοθηκών κ.α.

Η επόμενη μέθοδος στην οποία θα επικεντρωθούμε είναι η ορμονική αντισύλληψη.  Στην ορμονική αντισύλληψη περιλαμβάνονται τα συνδυασμένα αντισυλληπτικά δισκία, ο κολπικός δακτύλιος, τα διαδερμικά χορηγούμενα αντισυλληπτικά και τα αντισυλληπτικά που περιέχουν μόνο προγεσταγόνο.

Στο παρελθόν, τα αντισυλληπτικά χάπια λόγω της υψηλής περιεκτικότητας τους σε ορμόνες (πχ. οιστρογόνο) εμφάνιζαν διάφορες παρενέργειες, τέτοιες ήταν: η αύξηση βάρους, η ναυτία, οι πονοκέφαλοι, οι μεταβολές της διάθεσης κα. Ο λόγος αυτός λοιπόν, οδήγησε από τα τέλη της δεκαετίας του ’80 να καθιερωθεί η χρήση σκευασμάτων με όσο το δυνατόν μικρότερες δόσεις. Στα σημερινά, πλέον, αντισυλληπτικά η συγκέντρωση της ποσότητας του οιστρογόνου έχει μειωθεί αισθητά σε σχέση με τα πρώτα αντισυλληπτικά, ενώ και στη περίπτωση των προγεσταγόνων βρισκόμαστε στη «τρίτη γενιά». Επομένως, τα σύγχρονα αντισυλληπτικά περιέχουν ελάχιστες ποσότητες ορμονών, με υψηλά επίπεδα ασφάλειας καθώς και έλλειψη ανεπιθύμητων ενεργειών (Κρεατσάς, 2009). Η επιλογή της παρούσας μεθόδου διαθέτει πλεονεκτήματα, όπως είναι: η ασφάλεια-αποτελεσματικότητα-ευκολία, η ελάττωση του κινδύνου εμφάνισης καρκίνου του ενδομητρίου και των ωοθηκών. Ακόμη, δρουν προστατευτικά έναντι ανάπτυξης καλοηθών παθήσεων του μαστού και κυστών των ωοθηκών, ενώ είναι αποτελεσματικά και στην αντιμετώπιση των επώδυνων εμμηνορρυσιών. Τέλος, διαθέτουν και μη γυναικολογικά πλεονεκτήματα όπως για παράδειγμα βελτίωση της ακμής και της υπερτρίχωσης. Η εν λόγω μέθοδος, όμως,  παρουσιάζει διάφορες επιπλοκές, σ’ αυτές συγκαταλέγονται: η εν τω βάθει φλεβοθρόμβωση, το αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο, η υπέρταση κτλ. Άλλα μειονεκτήματα από τη χρήση των αντισυλληπτικών δισκίων είναι: η μη προστασία από τα σεξουαλικώς μεταδιδόμενα νοσήματα, η απαίτηση μακροχρόνιας χρήσης, ενώ πρόκειται και για μια σχετικά ακριβή μέθοδο. Επίσης, πιθανή είναι η πρόκληση/επιδείνωση ημικρανιών, γαστρο-οισοφαγικής παλινδρόμησης καθώς και επιδείνωση μιας καταθλιπτικής διαταραχής. Όσον αφορά τη σχέση μεταξύ της χρήσης αντισυλληπτικών χαπιών –έστω και μακροχρόνια- με το καρκίνο του μαστού η επιστημονική κοινότητα έχει καταλήξει στο συμπέρασμα ότι κατά το διάστημα μεταξύ των 29-39 ετών τα αντισυλληπτικά χάπια δεν ασκούν καμία επίδραση στον κίνδυνο ανάπτυξης καρκίνου του μαστού.

Τα αντισυλληπτικά δισκία έχουν αντενδείξεις (απόλυτες και σχετικές). Στις απόλυτες αντενδείξεις (δηλ. όταν μια γυναίκα διαθέτει κάτι από αυτές δεν επιλέγει τη συγκεκριμένη μέθοδο αντισύλληψης) συμπεριλαμβάνονται: η θρομβοφλεβίτιδα (παρούσα ή παρελθούσα), η ύπαρξη στεφανιαίας νόσου, η παρουσία καρκίνου (στήθος, μήτρα, ωοθήκες), οι ημικρανίες αλλά και η υπέρταση. Ενώ, στη κατηγορία των σχετικών αντενδείξεων (δηλ. όταν μια γυναίκα προσωρινά δεν μπορεί να κάνει χρήση της συγκεκριμένης αντισυλληπτικής επιλογής) ανήκουν: η αδιάγνωστη-αθεράπευτη αιμορραγία του γεννητικού συστήματος, η σοβαρή ηπατική νόσος (π.χ. ηπατίτιδα), η επιληψία, ο σακχαρώδης διαβήτης, ο υπερ/υποθυρεοειδισμός και η λήψη φαρμάκων.

Όσον αφορά τώρα τον κολπικό δακτύλιο. Πρόκειται για έναν λεπτό, διαφανή, ευλύγιστο δακτύλιο που εισάγεται από την ίδια την γυναίκα στον κόλπο. Χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά το 2001. Παραμένει για τρεις εβδομάδες στον κόλπο, όπου σταδιακά απελευθερώνει οιστρογόνα και προγεσταγόνο μέσα στο σώμα (απελευθερώνει τη μισή ποσότητα οιστρογόνων σε σύγκριση με τα αντισυλληπτικά) και τη τέταρτη εβδομάδα αφαιρείται. Στην ουσία οι ορμόνες που απελευθερώνει ο εν λόγω δακτύλιος εμποδίζουν την ωρίμανση των ωαρίων και το σπέρμα να γονιμοποιήσει το ωάριο. Ο κολπικός δακτύλιος τοποθετείται από τη γυναίκα κατά τις πρώτες πέντε μέρες του κύκλου.

Το διαδερμικό αυτοκόλλητο (διαδερμικά χορηγούμενα αντισυλληπτικά) χρησιμοποιείται για 21 ημέρες μέσα στις οποίες κάθε 7 ημέρες πρέπει να αλλάζεται –συνολικά 3 αυτοκόλλητα ανά κύκλο.

Τα αντισυλληπτικά που περιέχουν μόνο προγεσταγόνο είναι δισκία με συνθετική προγεστερόνη σε μικρές ποσότητες. Λαμβάνονται σε καθημερινή βάση, ενώ ο τρόπος δράσης τους σχετίζεται με τη δημιουργία ακατάλληλων συνθηκών για την εμφύτευση του γονιμοποιημένου ωαρίου. Πρόκειται για μια άκρως αποτελεσματική αντισυλληπτική μέθοδο.

Ακόμη, όμως και στο ενδεχόμενο γονιμοποίησης του ωαρίου υπάρχει κάποιο χρονικό περιθώριο για να προλάβουμε μια πιθανή κύηση. Για την αντιμετώπιση ενός τέτοιου περιστατικού υπάρχει η επείγουσα αντισύλληψη! Η επείγουσα αντισύλληψη αποτελεί μια περιστασιακή μέθοδο αντισύλληψης, προλαμβάνοντας το ενδεχόμενο μιας εγκυμοσύνης έπειτα από τη σεξουαλική πράξη. Πως δρα η συγκεκριμένη μέθοδος; Η μέθοδος εμποδίζει τη γονιμοποίηση και την εμφύτευση του γονιμοποιημένου ωαρίου. Η επείγουσα αντισύλληψη μπορεί να εφαρμοστεί σε περιπτώσεις που η γυναίκα ξεχάσει-καθυστερήσει να κάνει χρήση κάποιου αντισυλληπτικού μέτρου, επίσης, σε περιπτώσεις μη χρήσης ή αποτυχίας της μεθόδου αντισύλληψης αλλά και ύστερα από βιασμό. Είναι αναγκαίο να επισημανθεί ότι η επείγουσα αντισύλληψη δεν αποτελεί μέθοδο οικογενειακού προγραμματισμού!!

Συμπερασματικά λοιπόν, σε αυτό αλλά και το προηγούμενο άρθρο αναλύσαμε τις δυνατότητες αντισύλληψης που δίνονται σε ένα ζευγάρι προκειμένου να αποφύγει μια ανεπιθύμητη εγκυμοσύνη. Οι επιλογές είναι πολλές, με την κάθε μια να έχει τα θετικά και τα αρνητικά της. Ανάλογα με τις ανάγκες του καθενός επιλέγεται η καταλληλότερη μέθοδος.

 

Tags: , , , , , , , ,